Dış ticarette ödeme yöntemlerinin tercih nedenlerini belirlemeye yönelik bir uygulama: Doğu Karadeniz Bölgesi örneği

Ekonomik faaliyetlerin temel amacı toplumsal refahı arttırmaktır. Refahlarını arttırmak için ülkelerin başvurdukları yöntemlerden biri de diğer ülkelerle ticari faaliyetler yürütmektir. İhracat ve ithalat işlemleri olarak adlandırılan bu süreçte firmalar çok sayıda sorunlarla karşı karşıya kalabilmektedir. Dış ticaret işlemlerinde karşılaşılan en önemli sorunlardan biri de mal bedelinin tahsil edilmesidir. Bu çalışmanın amacı Doğu Karadeniz Bölgesinde yer alan dış ticaret firmalarının tercih ettikleri ödeme yöntemlerini ve karşılaşılan sorunları tespit etmektir. Bu kapsamda bölgede faaliyet gösteren 104 firma ile anket uygulaması yapıldı. Ankete verilen cevaplar SPSS.23 istatistik programı yardımıyla analize tabi tutuldu. Elde edilen sonuçlar tablolar ve grafikleri haline dönüştürüldü. Buna göre; ihracat işlemlerinde sırasıyla peşin ödeme yöntemi (% 29,81), mal mukabili ödeme yöntemi (% 16,35) ve banka ödeme yükümlülüğü yöntemi (% 5,77) tercih edilmektedir. İthalat işlemlerinde ise sırasıyla peşin ödeme yöntemi (% 27,88), vesaik mukabili ödeme yöntemi (% 7,69) ve mal mukabili ödeme yöntemi (% 2,88) yer almaktadır. Doğu Karadeniz Bölgesini (Trabzon, Rize ve Artvin) kapsayan çalışmadan elde edilen temel sonuçların en önemlisi hem ihracat işlemlerinde hem de ithalat işlemlerinde firmalar peşin ödeme yöntemini tercih ediliyor veya tercih edilmek zorunda kalmalarıdır. Bu durum, Türkiye ortalamasıyla uyumlu görülmemektedir.