Dışavurumcu sanat terapi ile zenginleştirilmiş narrative terapi temelli grupla psikolojik danışmanın ergenlerin sosyal kaygı düzeylerine etkisi

Bu araştırma, klinik tanı almamakla birlikte, sosyal kaygı belirtileri gösteren ergenlerin sosyal kaygı düzeylerinin azalmasına yardımcı olmak amacıyla, dışavurumcu sanat terapi ile zenginleştirilmiş narrative terapi temelli bir grupla psikolojik danışma programının geliştirilmesini, uygulanmasını ve etkililiğinin sınanmasını içermektedir. Araştırmanın genel amacı, geliştirilen bu programın ergenlerin sosyal kaygı düzeylerine etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın ilk aşamasında, geliştirilen programın eksikliklerini ve aksaklıklarını belirlemek için bir pilot uygulama yapılmıştır. Pilot uygulamada, nicel araştırma yöntemlerinden faydalanılarak, deney ve kontrol grupları arasında ön test- son test yapılarak deneysel bir model kullanılmıştır. Pilot uygulama sonuçları, deney ve kontrol grupları arasında deney grubunun lehine anlamlı bir fark olduğunu göstermiştir. Pilot uygulamanın ardından birtakım düzenlemeler yapılmış ve deneysel uygulamaya geçilmiştir. Deneysel uygulamada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem araştırması kullanılmıştır. Yansız atama ile deney, kontrol ve plasebo gruplarına atanan ergenlerle ön test, son test ve izleme ölçümlü bir araştırma yapılmıştır. Deney grubundaki 16 ergene, haftada bir kez ve yüz yüze gerçekleştirilen ve her biri yaklaşık 90 dakika süren, toplam 8 hafta boyunca devam eden bir grupla psikolojik danışma uygulaması yapılmıştır. Kontrol grubundaki 16 ergene ise herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Plasebo grubundaki 16 ergene ise, haftada bir kez gerçekleştirilen ve her biri yaklaşık 90 dakika süren, toplam 8 hafta boyunca devam eden Akademik Motivasyon başlıklı bir uygulama yapılmıştır. Araştırmada, Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği (ESKÖ) nicel veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Sonuçlar, ön test, son test ve dört ay sonra yapılan izleme ölçümleriyle elde edilmiştir. Nitel veriler için, deney ve plasebo gruplarındaki ergenlere yöneltilen oturum değerlendirme formu ve genel değerlendirme formu, deney grubundaki ergenlerin oturumlar sırasında kullandıkları çalışma formları ve ortaya çıkan ürünler kullanılarak, verdikleri yanıtlar analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, deney grubuna yapılan uygulamanın akademik motivasyon başlıklı programın uygulandığı plasebo grubu ve herhangi bir uygulamanın yapılmadığı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında ergenlerin sosyal kaygı düzeylerinin azalmasında anlamlı bir etkisinin olduğu görülmüştür. Ayrıca, yapılan uygulamanın ergenlerin olumsuz değerlendirilme korkusu, genel durumlarda sosyal kaçınma ve huzursuzluk duyma ile yeni durumlarda sosyal kaçınma ve huzursuzluk duyma düzeylerinde de anlamlı bir etki yarattığı saptanmıştır. Ergenlerin oturumlara ilişkin değerlendirmeleri de uygulamanın kendileri üzerinde olumlu etkilerini doğrulamıştır. Sonuçlar, mevcut literatür ışığında tartışılmış ve ileride yapılacak araştırmalara ve alan uzmanlarına yönelik bazı öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Narrative Terapi, Dışavurumcu Sanat Terapisi, Ergenlik, Sosyal Kaygı, Grupla Psikolojik Danışma.