Duhâ Sûresi'nin tahlîlî tefsiri

Duhâ sûresi; adını, ilk âyetinde geçen "duhâ" kelimesinden almakta ve on bir âyetten oluşmaktadır. Mushaf tertibine göre doksan üçüncü, nüzûl tertibine göre ise on birinci sırada yer almaktadır. Fecr sûresinden sonra, İnşirâh sûresinden önce, Mekke döneminde nâzil olmuştur. Müşriklerin, vahyin kesilmesini Allah'ın Hz. Peygamber'i (s.a.v.) terk etmesine, ona küsmesine bağlamalarına bir cevap olarak ve Peygamber'i (s.a.v.) beklediği, gelecekte kendisine verilecek ikramlarla müjdelemek üzere inmiştir. Sûrenin amacı, vahyin kesilmesi nedeniyle üzüntüye düşen Rasûlullâh'a teselli vermek ve onun üzüntüsünü gidermektir. Bununla birlikte söz konusu sûre Rasûlullâh özelinde mü'minlere; Allah'ın yarattığı eşyâyı tefekkür etme, O'nun verdiği nimetleri teemmül etme, yetimi koruyup gözetme, fakire güzel muamelede bulunma, nimete şükretme gibi tavsiyeler içermektedir. Çalışmamızda; Duhâ sûresinin belli başlı tefsir kaynaklarında nasıl ele alındığını ortaya koymak ve sûreyi tahlîlî tefsir metodu ışığı altında incelemek amaçlanmıştır. Bu minval üzere birinci bölümde; kısaca tefsir ve çeşitleri üzerinde durulmuş, Duhâ sûresinin ismi, fazileti, nüzûl sebebi, mekkîliğimedenîliği, âyet sayısı, diğer sûrelerle münâsebeti ve ihtiva ettiği konular gibi hususlarda genel bilgiler verilmiştir. Sonrasında Duhâ sûresindeki kıraat farklılıkları zikredilmiş, belli başlı kaynaklara göre sûredeki âyetlerin meâlleri verilmiş, çalışmamızda işlenen bütün bilgiler ve tahliller çerçevesinde her âyetin tefsîrî meâli yapılmıştır. İkinci bölümde ise; tefsirlerden ve lügat kitaplarından istifade edilerek, ilgili eserlerdeki konuyla ilgili yorumlar ışığında, sûredeki kelime ve kavramlar tahlil edilmiş, aralarındaki münasebete de değinilerek âyetler tek tek incelenmiştir.