Durch-, über-, unter- ve um- önekli fiiller ağırlıklı olmak üzere Almanca önekli fiillerin öğretimi

Almanya ve Türkiye'de önekler ile ilgili birçok dilbilimsel araştırma olmasına rağmen, öğretimi ile ilgili yeterli çalışmalar yapılmamıştır. Çalışmamız ile kuramsal bilgi uygulama ile desteklenerek bu konudaki eksikliğin giderilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın kuramsal kısmında önekler sesbilimsel, biçimbilimsel, anlambilimsel ve sözdizimsel açıdan incelenmiştir. Öneklerin incelenmesinde özgün kaynaklar kullanılmıştır. Almanca kelime yapısı ve özellikle önekli fiiller Almanca öğretiminde önemli bir yere sahiptir. Kelime bilgisi içinde yer alan bu konu yabancı dil öğreniminde öğrencilerin kelime hazinelerini arttırmakta ve dili daha etkin kullanmalarını sağlamaktadır. Türkçe de önekler Almancadaki kadar karmaşık bir yapıda gerçekleşmemekte ve sık görülmemektedir. Bu noktada karmaşık yapı olarak Almanca ayrılabilen önekli fiillerde, cümle kurulumunda önekin sonda yer alma özelliği örnek verilebilir. Bu özellik Türk öğrenciler için yabancı ve zor bir konudur. Özellikle hem ayrılan hem ayrılmayan önekler, biçimsel anlamsal, sözdizimsel farklılıklar taşımakta ve bu farklılıklar ayrılma-ayrılmama ölçütlerini belirlemektedir. Bu çalışmada ayrılabilen, ayrılmayan ve hem ayrılabilen hem ayrılmayan önekler kuramsal ve deneysel bağlamda incelenmiş ve öğretim modeli oluşturulmuştur. Bu araştırma öneklerin işlevlerinin öğretiminin kelime bilgisini arttıracağı savunulmakta ve uygun oyun ve alıştırmalarla hazırlık aşamasında öğretilebileceğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma için kullanılan materyaller, önek öğretimine uygun olarak hazırlanmış oyunlar, pekiştirme ve dönüt almayı sağlayan alıştırmalar, uygulamanın sonucunu görmeyi hedefleyen öntest ve sontestlerden oluşmaktadır. Yapılan deneysel araştırma sonucunda oluşturulan oyun ve alıştırmaların öğretimi kolaylaştırdığı görülmüştür. Deney ve kontrol grubuna uygulanan öntest ve sontestin analizleri sonucunda deney grubunun sonuçlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada bu gruplar arasındaki başarı oranları arasında anlamlı bir farklılık olduğu gözlemlenmiştir. Bu değerlerle uygulanan oyun ve alıştırmaların deney grubunun öğrenme başarısı ve motivasyonunu olumlu olarak etkilediği görülmüştür.