Düşük dayanımlı betona sahip betonarme kısa kolonların kesme basınç göçmesinin incelenmesi

Deprem sırasında binanın hasar görmesinde etkin rol oynayan kusurların başında kısa kolon kesme dayanımı yetersizliği gelmektedir. Son yıllarda yaşadığımız depremlerden edindiğimiz tecrübelerimiz de göstermektedir ki deprem hasarlarına etriyelerin seyrek olması, kolon kesitlerinin küçük olması, beton dayanımlarının düşük olması, kolon serbest boylarının sonradan oluşturulan duvarlar nedeniyle düşürülmüş olması, kolonların kesme kapasitesi açısından epey yetersiz olmasına sebep olmaktadır. Bu çalışma kapsamında bu tür kolonların davranışları deneysel olarak incelenmiştir. Bu amaç ile mevcut kolonlardaki zayıflıkları temsil edecek şekilde dört adet numune üretilmiş ve deneye tabi tutulmuştur. İki adet numune TS 500 ve TBDY (2018)'e göre enine donatı bakımından yeterli olacak şekilde tasarlanmıştır. Kalan iki adet numune de yönetmeliğe ve standarda göre yetersiz enine donatı oranına sahip olacak şekilde tasarlanmıştır. Çalışma kapsamında ilk önce enine donatısı yönetmeliğe göre yeterli olan ve enine donatısı yönetmeliğe göre yetersiz olan birer adet referans numune test edilerek mevcut davranış incelenmiştir. Ardından kalan diğer iki numune de kesme açıklığı bölgesinde çelik plaka ve tamir harcıyla güçlendirilmiştir. Böylece güçlendirilmiş numuneler yatay kesme kuvveti performansı açısından referans numunelerle karşılaştırılmıştır. Numuneler düşeyde sabit eksenel yük ve yatayda da artan monotonik yüklemelere maruz bırakılmıştır. Bu deneyler sonucunda bu tür zayıflıklara sahip kısa kolonların davranışları ile ilgili önemli bilgiler elde edilmiştir. Kolonların davranışının adım adım izlenip hasar gelişiminin ne şekilde olduğunu takip edebilmek amacı ile yükleme statik ve monotonik artan bir şekilde uygulanmıştır. Sonuç olarak üretilen referans numunelerin beklendiği gibi kesme hasarı ile gevrek bir şekilde göçtüğü görülmüştür. Güçlendirilmiş numunelerde göçme içteki betonun ezilmesinden dolayı çelik plakaların kolon yüzeyinden ayrılması ile meydana görülmüştür. Anahtar Kelimeler : Betonarme, düşük dayanımlı beton, kısa kolon, kesme basınç göçmesi, yetersiz etriye