Duygu yönetim becerileri ile duygusal emek davranışlarının okulun duygusal iklimi üzerindeki etkileri

Araştırmanın amacı, öğretmenlerin duygu yönetim becerilerinin ve duygusal emek davranışlarının okuldaki duygusal iklime etkilerini belirlemektir. Araştırmanın örneklem grubu, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Elazığ il merkezindeki 5 eğitim bölgesinde bulunan ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerden ve bu öğretmenlerin yöneticilerinden oluşmaktadır. Araştırmada nicel ve nitel desenlerin bir arada kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Nicel desende ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. İlişkisel tarama modeli için ilk aşamada ölçek geliştirme adımlarına uygun olarak "Okullardaki Duygusal Emek Ölçeği" ve "Okulların Duygusal İklim Ölçeği" formları geliştirilmiştir. Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri sonrasında ölçeklerin geçerli ve güvenilir oldukları kabul edilmiştir. Geliştirilen ölçekler ile birlikte "Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği" ve "Duygu Yönetim Becerileri Ölçeği" örneklem grubuna uygulanmıştır. Araştırmanın nitel deseni için ise veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulmuştur. Bu form kullanılarak örneklem grubunda yer alan öğretmenlerle görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin duygu yönetim becerileri ile duygusal emek davranışlarının duygusal iklim üzerindeki etkilerini ölçmek amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın devamında duygu yönetim becerilerinin duygusal iklim üzerindeki etkisinde duygusal emek davranışlarının aracılık rolü olduğu düşünülerek aracılık analizi yapılmıştır. Ayrıca bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi ve korelasyon analizi de yapılmıştır. Araştırmada, öğretmenlerin duygu yönetim becerileri ile duygusal emek davranışlarının duygusal iklim ile anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu; diğer aşamada ise bağımsız değişkenlerin duygusal iklim üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Yapılan aracılık analizinde ise duygu yönetim becerilerinin duygusal iklim üzerindeki etkisinde duygusal emek davranışlarının anlamlı bir şekilde aracılık yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise nicel boyuttan elde edilen sonuçların nedenleri açıklanmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda okullardaki duygusal iklimin olumlu bir şekilde oluşması için yöneticilere eğitim verilmesi, öğretmenlerin mesleki eğitiminde "duygu" konulu kazanımlara da yer verilmesi, duygunun eğitimdeki öneminin okulun diğer paydaşı olan veliye de aktarılması gerektiği önerilmiştir.