Duygusal emek davranışının iş stresi üzerindeki etkisi: Eğitim sektöründe bir uygulama

Bu çalışmanın amacı, genel anlamıyla örgütün formel ya da informel biçimde işgörenlerin müşterileri ile etkileşimleri sırasında duyguları üzerinde çeşitli ayarlamalar yapmasına bağlı olarak işgörenlerin söz konusu durum için duygularını ayarlama çabası olarak da ifade edilebilen duygusal emek kavramının, iş stresleri üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Bu doğrultuda, İzmir'de özel bir dershanede görev yapan 130 öğretmen üzerinde bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında üç soru formu kullanılmıştır. Birinci soru formu olan Genel Bilgi Formu, 6 sorudan oluşmakta ve örneklemin demografik özellikleri hakkında bilgi toplanması amacını taşımaktadır. İkinci soru formu; Basım ve Beğenirbaş (2012)ın uyarladığı 13 sorudan oluşan Duygusal Emek Ölçeğidir. Üçüncü soru formu ise Ekinci (2006)' nin ilköğretim okulu yöneticileri ile iş streslerini incelediği araştırmasında kullandığı ve özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerde iş stresini ölçmek amacı ile geliştirdiği 24 sorudan oluşan İş Stresi Ölçeğidir. Araştırmadan elde edilen verilere uygulanan analizler neticesinde duygusal emek davranışlarından samimi davranış, erkek öğretmenler tarafından kadın öğretmenlere göre daha sık gösterilmektedir. Bunun yanı sıra medeni durum, duygusal emek davranışları bakımından farklılık göstermezken bekâr öğretmenlerin belirli açılardan daha fazla iş stresi yaşadıkları anlaşılmıştır. Duygusal emek davranışları yaşa bağlı olarak farklılık göstermezken iş stresi için farklılık göstermektedir. Duygusal emek bakımından toplam çalışma süresinin, mevcut işyerinde çalışılan süre bakımından ise iş stresinin farklılık göstermediği anlaşılmıştır. Araştırmada yüzeysel davranış ile iş stresi arasında çeşitli yönlerden ilişkinin olduğu ve iş stresi yaratan bazı faktörler konusunda yüzeysel davranış göstermenin iş stresini arttırıcı etkisi olduğu anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Duygusal Emek, İş Stresi, Eğitim