E-spor oyunlarına katılım gösteren bireylerin aile aidiyeti, dijital oyun bağımlılığı ve boş zaman yönetimi becerilerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı dijital oyun kapsamında e-spor oyunlarına katılım gösteren bireylerin aile aidiyeti, dijital oyun bağımlılığı ve boş zaman yönetimi becerisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma türlerinden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu dijital oyun kapsamında e-spor oyunlarına katılım gösteren bireylerden araştırmamıza gönüllü olarak katılan 247'si kadın 232'si erkek olmak üzere toplam 479 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada "Demografik Bilgi Formu", Mavili, Kesen ve Daşbaş (2014) tarafından geliştirilen "Aile Aidiyeti Ölçeği'', Yalçın (2015) tarafından geliştirilen "Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği'', ve Akgül (2015) tarafından geliştirilen "Boş Zaman Yönetimi Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmada istatistiksel analizlerin gerçekleştirilmesi için SPSS-27 (Statistical Packet for Social Sciences-Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı) kullanılmıştır. Öncelikle Katılımcıların demografik özelliklerini betimleyebilmek amacıyla frekans ve yüzde dağılımları hesaplanmıştır. Ardından, verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirleyebilmek için basıklık ve çarpıklık katsayıları hesaplanmıştır. Dağılımın çarpıklık ve basıklık katsayılarının -1,5 ile +1,5 arasında bulunması, verilerin kabul edilebilir düzeyde normal dağılıma sahip olduğunu göstermiştir (Tabachnick ve Fidell, 2013). Bu sonuçlar doğrultusunda parametrik testler uygulanmıştır. İki değişkenli ölçmeler için bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla değişkenli ölçmeler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testi tercih edilmiştir. Tek yönlü varyans analizi (ANOVA)sonucuna göre gruplar arasında ortalamaların anlamlı şekilde farklılaştığı durumlarda farklılığın kaynağını bulmak amacıyla kullanılacak post-hoc tekniğine karar vermek üzere Levene's testi yapılmış, grup dağılımlarının varyanslarının homojenliği araştırılmıştır. Varyansların homojen olmadığı görüldüğünden Games-Howell testi yapılmıştır. Aile Aidiyeti Ölçeği, Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği ile Boş Zaman Yönetimi Ölçeğinden alınan puanlar arasındaki ilişkiyi test etmek için Pearson Korelasyon Analizi yapılmıştır. Bulguların istatistiksel analizinde anlamlılık düzeyi %95 (p<0.05) temel alınmıştır. Bireylerin cinsiyet değişkenine göre aile aidiyetinde ve boş zaman yönetiminde anlamlı farka rastlanmamışken dijital oyun bağımlılığında erkeklerin lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Yaş değişkenine göre aile aidiyeti, dijital oyun bağımlılığı ve boş zaman yönetimi arasında anlamlı farklılıklara rastlanmıştır. Katılımcıların kardeş sayısı değişkenine göre aile aidiyeti ve boş zaman yönetiminde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır ancak dijital oyun bağımlılığında kardeş sayısı değişkenine göre anlamlı farklılık olduğu ve kardeş sayısının arttıkça oyun bağımlılığının azaldığı görülmüştür. Anne-baba durumu (evli, boşanmış, vefat) değişkenine göre aile aidiyeti, dijital oyun bağımlılığı ve boş zaman yönetimi arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Araştırmada aile aidiyeti, dijital oyun bağımlılığı ve boş zaman yönetimi arasında korelasyon sonucu incelendiğinde bireylerin aile aidiyet düzeyi arttıkça boş zamanlarını daha verimli yönettikleri ve dijital oyun bağımlılığı düzeylerinin azaldığı görülmüştür. Diğer yandan boş zaman yönetimi becerisi yüksek olan bireylerin dijital oyun bağımlılığı düzeylerinin düşük olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar aileye duyulan aidiyet duygusunun boş zaman yönetiminin verimli değerlendirilmesinde ve dijital oyun bağımlılığının önlemesinde etkili olabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Aile Aidiyeti, Boş Zaman Yönetimi, Dijital Oyun Bağımlılığı, E-spor.