The phenomenon of religion according to abū al-Hasan al-ʻAmirī

10.yy İslam filozofu Ebu Hasan el-Amiri (ö. 381/992) üzerine yapılmış araştırmaların çoğu filozofun felsefi eserlerine yoğunlaşmıştır. El-Amiri'nin diğer eserlerinde ortaya çıkan din olgusu meselesine çok daha az bir ilgi gösterilmiştir. Bu tez, el-Amiri'nin insan doğası anlayışıyla birlikte dinleri karşılaştırma metodunu inceleyerek bu boşluğu doldurmaya çalışmıştır. Bu çalışmada, El-Amiri'nin insanı doğası gereği dindar görmesinin, onun dinin, yani İslam'ın, hem doğruyu hem de mantıksal gerekliliği taşıdığına yönelik tespitiyle nasıl derinden ilişkili olduğu gösterilecektir. Dinin en temel rolünü sarsmaya çalışan şüphecilere ve sözde filozoflara karşı el-Amiri'nin dini akılcı bir şekilde savunması incelenecektir. Müslüman ümmetin iç çözülmeler ve dini ayrılıkçılık nedeniyle parçalanma geçirdiği bir dönemde, el-Amiri'nin akılcı söyleminin nasıl geliştirildiğini de göstermeye çalışacağım. Tez, aynı zamanda da, el- Amiri'ye göre bilimin sınıflandırılması ve dini bilginin tüm diğer bilgi türlerinden üstün olması meselelerine de odaklanacaktır. Çalıma, dini farklılığı kabul etmesine rağmen, el-Amiri'nin nasıl diğer dinler arasında sadece İslam'ın ılımlı, akılcı ve insana uygun bir din olduğunu savunduğunu açıklayacaktır. Filozof bu sonuca Kitāb el-i'lām bi-menākib el-İslām kitabı boyunca kullandığı karşılaştırmalı metot yoluyla ulaşır. Dini incelerken böyle bir metot kullanarak, el-Amiri karşılaştırmalı din çalışmalarına eski ve daha önce örneği olmayan bir bakış açısı kazandırır.