Ebu'l-Leys es-Semerkandî ve Tenbîhu'l-Gâfilîn adlı eserindeki hadislerin tahrici ve tahlili

Çalışmamız bir giriş, iki bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmada takip ettiğimiz konu ve metod hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Ebü'l- Leys es- Semerkandî'nin; hayatı, ilmi kişiliği, eserleri ve hocaları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise Tenbîhu'l-Gâfilîn'de yer alan zayıf ve mevzû hadislerin tahrîc ve değerlendirilmesi yapılmış; en az bir âlim tarafından zayıf veya mevzû kabul edilen hadisler tespit edilmiştir. Sonuç ve kaynakça bölümü ile de çalışmaya son verilmiştir. Bu çalışma da tespit ettiğimiz bilgilere göre Ebü'l-Leys es-Semerkandî eserine ihlâs konusuyla başlayıp, ahlaki konuların yanı sıra ma'nen hadis rivayeti, ilim meclislerinde uyulması gereken edep kuralları gibi konuları ele almıştır. Ayrıca Tenbîhu'l-Gâfilîn'deki konuları ayet, hadis, sahabe sözleri ve sonraki âlimlerin görüşleri ışığında değerlendiren müellif birçok konuda kendi görüşlerini de belirtmiştir. Müellif Tenbîhu'l-Gâfilîn'deki hadislerin senedlerini terk ettiğini ve eserdeki istifadeyi yaygınlaştırmak, anlamayı kolaylaştırmak için sade ve basit bir dil kullandığını belirtmektedir. Ebu'l-Leys es-Semerkândi'nin zayıf ve mevzû olarak eserine aldığı rivayetlerin bazıları kaynaklarda hem mevzû hem de zayıf olarak geçmektedir. Çalışmamızda konu/bab başlıklarını Türkçe olarak vermeyi uygun bulduk. Hadisler taratılırken bazı hadislerin senetsiz bir şekilde rivayet edildiğini gördük. Yapılan çalışmanın sonucunda çok sayıda rivayetin hadis kaynaklarında bulunmadığını ve Ebü'l-Leys es- Semerkandî'nin eserinde daha çok hasen ve sahih hadislere yer verdiğini tespit ettik. Anahtar kelimeler: Hadis, Uydurma Hadis, Zayıf Hadis, Ebu'l-Leys es-Semerkandi, Tenbîhu'l-Gafilîn