Bilim kurgu edebiyatında eko-çeviri: Frank Herbert'ın Dune adlı eseri

"Küresel ısınma", "su kıtlığı" ve "iklim krizi" gibi gerçeklerle yüzleştiğimiz bu günlerde, şüphesiz, toplumda doğa ve çevre bilincini uyandırmaya yönelik atılacak her türlü adıma ihtiyaç vardır. Eko-çeviride çevirmen, ekolojik unsurların aktarılması konusunda hassas davranarak bu bilincin arttırılmasında etkin bir rol oynayabilir. Bu bağlamda, çalışmanın amacı, bilim kurgu eserlerindeki ekolojik terimlerin çevirisinde kullanılan çeviri stratejilerini incelemek, çevirmenin karşılaşmış olabileceği zorlukları değerlendirerek, çeviri sürecinde çevirmenin ekolojik anlamda hassas olup olmadığını tespit etmeye çalışarak toplumda ekolojik bilincin arttırılmasındaki rolünü saptamaktır. Bu amaçlar doğrultusunda dünyada ekolojik anlamda önemli bir kitap olarak bilinen Frank Herbert'ın Dune adlı eserinde geçen toplam 173 ekolojik terim, çevirmen Dost Körpe'nin Türkçeye aktardığı terimler ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ekolojik terimler, Kansu-Yetkiner ve diğerlerinin (2018) Venuti, Newmark ve Aixelà'dan çalışmalarına uyarladığı çeviri stratejileri (sözcüğü sözcüğüne çeviri, yerlileştirme, yabancılaştırma) doğrultusunda analiz edilmiştir. Analiz sonucunda en çok tercih edilen stratejinin sözcüğü sözcüğüne çeviri ve ikili/üçlü stratejiler (yerlileştirme) olduğu belirlenmiştir. Sonuç bölümünde de çevirmenin ekolojik anlamda hassas bir tutum sergilediği sonucuna varılmıştır.