Ütopya ve karşı ütopyada eğitim

İnsanoğlunun özünde iyimserlik yatar. Bu yüzden insanlık var olduğundan beri sürekli daha iyi bir gelecek ve daha iyi bir dünyanın hayalini kurmuştur. Ütopyalar bu insan bilincinin yarattığı ideal düzen ve toplum modelleridir. Bununla birlikte, mükemmel yerler olan ütopyalar, bizim sadece geleceğe dair istek ve ümitlerimizi yansıtmakla kalmaz, aynı zamanda yazıldığı dönemi ve böylece toplumu eleştirir. Öte yandan, karşı ütopyalar mevcut olandan çok daha kötü bir toplum ya da yerin anlatıldığı eserlerdir. Dolayısıyla, daha kötü bir gelecek resmederek mevcut durumları eleştirirler. Ütopistlerden farklı olarak, korkularını dile getirirler ve okuyucuyu bekleyen tehlikeler hakkında uyarmaya çalışırlar.Bütün ütopik ve karşı ütopik eserlerdeki ortak nokta, her ikisinin de iletmek istediği bir mesajın olmasıdır. Her iki türdeki yazarlar, yaşadıkları toplumun birer üyesi olarak, çevrelerindeki olaylardan etkilenirler. Böylece eserlerinde çeşitli konuları ele alırlar ki bunlardan birisi çoğu ütopik ve karşı ütopik yazarların esas ilgisi olan eğitim konusudur. Ütopist yazarlar eserlerinde ideal eğitim sistemini anlatırlar ve böyle bir eğitimin, arzu edilen toplum ve mükemmel bir yaşamın oluşturulmasında ve bunu devamının sağlanmasındaki önemini vurgularlar. Diğer yandan karşı ütopyalar eğitimde yapılan yanlışlıkları gösterir ve insanların daha kötü bir yaşam ve daha kötü bir dünyaya neden olacak bu eylemlerden kaçınmaları hususunda bir uyarı görevi görür.Bu çalışmada farklı yüzyıllarda yazılmış ve özellikle eğitim konusunu ele almış ütopik ve karşı ütopik eserler seçilmiştir: Thomas More'un `Utopia' (1516), Jonathan Swift'in `Gulliver's Travels' (1726), Samuel Butler'ın `Erewhon' (1872) ve Aldous Huxley'in `Island' (1962) isimli eserleri eğitimde amaç ve ilkeler, çocuk eğitimi ve yetişkin eğitimi alt başlıklarında ele alınmıştır. Eserler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ile farklı dönemlerde yaşamış yazarların eğitime olan bakış açılarının değerlendirilmesi amaç edinilmiştir.Anahtar Kelimeler: Ütopya, Karşı ütopya, Eğitim.