Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Bilişsel Davranışçı Terapi temelli grup müdahale programlarının Sosyal Kaygı Bozukluğuna etkisi

Bu araştırmanın amacı Acceptance and Commitment Therapy (ACT) ve Cognitive and Behavioral Therapy (CBT) temelli grup müdahalelerinin sosyal kaygı bozukluğu (SAD) ve bu bozuklukla ilişkili olduğu düşünülen bazı değişkenlere etkisinin incelenmesidir. Araştırmada iki deney, bir kontrol grubu ile ön-test, son-test ve izleme ölçümlerini içeren 3x3'lük karışık desen kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği, Depresyon, Kaygı ve Stres Ölçeği-21, Kabul ve Eylem Formu-II, Psikolojik Esneklik Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği, İşlevsel Olmayan Tutumlar Ölçeği (A Formu) – 17, Otomatik Düşünceler Ölçeği, Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği, Öz-Şefkat Ölçeği-Kısa Formu, Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği Kısa Formu ve Olumlu Değerlendirilme Korkusu Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilme şartlarını taşıyan toplam 33 katılımcı randomize edilerek ACT, CBT ve kontrol gruplarında 11'er kişi olacak şekilde atanmıştır. ACT ve CBT gruplarındaki katılımcılara 8 haftalık müdahale programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir işlem uygulanmamıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ACT grubunda yer alan katılımcıların SAD, psikolojik sıkıntı ve ruminasyon düzeyi azalırken psikolojik iyi oluş ve öz-şefkat düzeylerinde ise artış görülmüştür. CBT grubunda yer alan katılımcıların ise SAD, psikolojik sıkıntı, yaşantısal kaçınma, olumsuz değerlendirilme korkusu, işlevsel olmayan tutumlar ve olumsuz otomatik düşünceler düzeyinde azalma bulunmuş, pozitif duygulanım ve öz-şefkat düzeyleri ise artmıştır. Mevcut çalışmanın bulguları ACT yaklaşımının SAD'nin tedavisinde CBT kadar etkili olabileceğine ve psikoterapi müdahalelerinin danışanın bireysel formülasyonuna uygun olacak şekilde seçilebileceğine dair kanıtlar sunmaktadır. Araştırmanın bulguları literatür bağlamında tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bilişsel davranışçı terapi, grup müdahale programı, kabul ve kararlılık terapisi, sosyal kaygı bozukluğu