Beklenti-deneyim uyumluluğunun tanıma ve güven kararı üzerindeki etkisi

Bir olay ile ilgili beklentilerimiz bellek süreçlerimizi etkiler. Ancak, beklenti ile uyumlu veya uyumsuz bilginin tanıma üzerinde bir avantaja sahip olup olmadığına ilişkin bulgular tutarlı değildir. Mevcut tezin temel amacı, beklenti-deneyim uyumunun hem kısa gecikmeli hem de uzun gecikmeli koşullarda eski/yeni yargılar ve güven yargıları üzerinde bir etkisinin olup olmadığını belirlemektir. Araştırmanın ilk aşamasında 60 katılımcı (Ort.yaş = 26.18, SSyaş = 03.17), sonra sunulacak olan yemek görseli için beklentilere neden olan olumlu, olumsuz veya nötr restoran senaryosunu okumuştur. Daha sonra öğrenme aşamasında toplam 60 yemek görselini 1'den ("Tiksindirici") 5' ("Çok lezzetli") kadar Likert ölçeği üzerinden değerlendirmişlerdir. 10 dakika sonra bu görselleri eski/yeni yargısı yaparak tanımaları istenmiştir. Ayrıca "0"dan "100"e derecelendirme tablosu ile cevaplarına olan güvenlerini değerlendirmişlerdir. Bir gün sonraki ikinci aşamada, ilk aşamaya da katılmış 60 katılımcıdan (Ort.yaş = 26.42, SSyaş = 3.06) yeniden tanıma ve güven değerlendirmesi istenmiştir. Bulgular, beklenti uyumsuzluğunun hem kısa gecikmeli hem de uzun gecikmeli koşulunda eski/yeni tanıma ve güven düzeyi üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığını ortaya koymuştur. Ancak görsel tiplerinin hem kısa gecikmeli hem de uzun gecikmeli koşulunda isabet oranları üzerinde önemli bir ana etkisi vardır. Kısa gecikmeli koşulda lezzetli ve tiksindirici görseller nötr yiyecek görsellerine göre, uzun gecikmeli koşulda ise lezzetli yiyecek görselleri nötr yiyecek görsellerine göre daha iyi tanınmıştır. Son olarak, güven yargıları sonuçları, yalnızca lezzetli yemek görsellerinin diğerlerine kıyasla daha yüksek bir güven yargısıyla hatırlandığını göstermiştir.