Farklı seviyelerde kireçlenmiş asit topraklarda düşük molekül ağırlıklı organik asitlerin fosfor (P) adsorpsiyonuna etkisi

Asit topraklarda fosor yarayışlılığının oluşan Al ve Fe fosfatlar nedeniyle düşük olması önemli problemeleden birisidir. Bu toprakların verimliliğinin arttırılabilmesi için zaman zaman kireçleme yapılmaktadır. Diğer taraftan değişen pH topraktaki var olan organik maddenin ayrışma dinamiği üzerinde önemli değişimlere neden olmaktadır ki bu da P ile adsorpsiyon rekabetine giren gerek düşük molekül ağırlıklı gerekse humik ve fulvik asitlerin topraktaki etkin konsantrasyonlarının değişimine neden olmaktadır. Bu bağlamda mevcut çalışmanın amacı farklı seviyelerde kireçlenmiş ve halen 15 aydır inkübe edilmiş asit topraklarda sitrik, oksalik ve malik asitlerin Doğu Karadeniz bölgesinden çay ve fındık yetiştiriciliği yapılan 11 asit toprakta P adsorpsiyonunu nasıl etkilediği araştırılmak istenilmektedir. Elde edilen verilerden Bolster ve Hornberger (2007) spreat sheet programında toprakların Langmuir ve Freundlich adsorpsiyon parametreleri tahmin edilmektedir. Ayrıca kireçleme seviyeleri ve organik asitlerin Freudlich ve Langmuir izotermlerinin P adsorpsiyon parametreleri üzerindeki etkileri ANOVA analizi ile incelenecek ve ortalamalar arasındaki farklılıklar Duncan testi (p<0.05) ile karşılaştırılmaktadır. Fosfor adsorpsiyonunun azaltılmasında en etkili asit organiğin sitrik asit olduğunu göstermiştir. Ardından oksalik asit, malik asit ve CaCl2 gelmektedir. Sitrik asit, üç karboksil grubuna (-COOH) sahip bir organik asittir ve bu özelliği sayesinde toprağın yüzeyinde adsorbe olmuş fosforla daha fazla kompleks oluşturabilir. Kireçleme %100, fosfor adsorpsiyonunun önemli ölçüde azalmasına neden olmuştur. Sonuçlar, düşük molekül ağırlıklı organik asitlerin ve kireçleme uygulamasının fosfor adsorpsiyonunu etkilediğini göstermiştir.