Adriamisin uygulanan sıçanların böbrek dokularında speksin immünreaktivitesi üzerine N-asetilsistein'in etkisi

Adriamisin (ADR), çeşitli kanser türlerinin tedavisinde kullanılan antrasiklin tipi kemoterapötik (antineoplastik veya sitostatik) bir ajandır. Kanser hücrelerini yok etmek üzere üretilen birçok antineoplastik ilaç, sağlıklı hücrelere de doğrudan etki göstermektedir. Bu etkiler antineoplastik ilaçların toksik etkilerini ortaya çıkarmaktadır. N-asetil sistein (NAS); mukolitik bir ajan olup, etkili bir antioksidan olan glutatyon oluşumunda rol oynamaktadır. Antioksidanların, kardiyovasküler hastalıklar, diyabet, çeşitli kanser türleri ve oksidatif stres ile ilişkili çeşitli hastalıkların önlenmesinde etkili oldukları bilinmektedir. Yakın zamanda tanımlanan speksin (SPX) hormonunun vücut enerji metabolizmasını ve homeostazı düzenleyici rolü vardır. Bu çalışmada ADR uygulamasının sıçan böbrek dokularında SPX immünreaktivitesi üzerine NAS'ın etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, çalışmada 28 adet Spraque-Dawley cinsi (8-10 haftalık) erkek sıçan eşit sayıda rastgele dağıtılarak 4 gruba ayrıldı (n=7). 14 gün boyunca kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmazken NAS ve ADR+NAS gruplarına 14 gün süreyle 150 mg/kg/gün dozunda NAS intraperitoneal (i.p) uygulanmıştır. ADR ve ADR+NAS gruplarında deneyin başlangıcında tek doz 15mg/kg ADR i.p uygulandı. Deney sonunda sıçanlar dekapite edildi ve biyokimyasal analiz ve histolojik değerlendirmeler için kan örnekleri ve böbrek dokuları alındı. Total oksidan düzeyleri (TOS) ve total antioksidan düzeyleri (TAS) ile serum SPX düzeyi Enzyme-Linked Immuno Sorbent Assay (ELISA) yöntemiyle belirlendi. Böbrek dokusunda SPX immünreaktivitesi için immunohistokimyasal boyamalar, apoptotik hücrelerin belirlenmesi için de TUNEL boyaması uygulandı. Ayrıca tüm sıçanların böbrek dokuları rutin hematoksilen ve eosin boyaması uygulanarak histolojik açıdan değerlendirildi. Kontrol grubuna göre ADR grubu böbrek dokusunda, ödem, hiyalin kast oluşumu, tubuler dilatasyon, fibrozis, tubüler vakuolizasyon ve eritrosit ekstravazasyonu gibi çeşitli histopatolojik değişiklikler, serum/doku TOS ve SPX düzeylerinde artış ve TAS düzeylerinde azalma tespit edildi. NAS tedavisi sonrasında bu bulgularda istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde iyileşme görüldü. Sonuç olarak, Adriamisin uygulamasının TOS, apoptozis ve SPX seviyelerini arttırdığı, Tedavi olarak verilen NAS'ın TOS, apoptozis ve SPX seviyelerini azalttığı, SPX nin ADR ye bağlı oluşabilen böbrek hasarının patognezinde rolünün olabileceği, gelecekte daha ileri ve ayrıntılı çalışmalarla, ADR ye bağlı oluşabilen böbrek hasarı ile ilişkili patofizyolojik mekanizmalar aydınlatılabildiği taktirde, böbrek hasarının oluşumunu önlemek ve/veya tedavi etmek amacıyla SPX ile ilişkili yeni tedavi yaklaşımları da denenebileceği kanaatindeyiz.