Tokat ilinde domates kurutmada farklı kurutma koşullarının kuruma özellikleri ve kalite üzerine etkisi

Bu çalışmada, kurutma materyali olarak Tokat yöresinde yetiştirilen Cxd 222 F1, Cxd 142 F1, Dinç F1, Toro F1, M 1103 F1, Arte F1 kurutmalık domates çeşitleri kullanılmıştır. Domates örnekleri açıkta, serada ve laboratuvar tipi kurutucuda kurutulmuştur. Kontrol amaçlı açıkta ve serada yapılan kurutma işlemlerinde 6 farklı genotip domates örnekleri kullanılmıştır. Laboratuvar tipi kurutucuda ise kurutma materyali olarak Cxd 222 F1 genotip domatesi kullanılmıştır. Laboratuvar tipi kurutucuda yapılan kurutma işlemi 50-60 ve 70ºC hava sıcaklıklarında gerçekleştirilmiştir. Domatesler dört eşit parçaya dilimlenerek belirlenen nem seviyesine ulaşıncaya kadar kurutma işlemine devam edilmiştir. Labaratuvar tipi kurutucuda üç farklı sıcaklık kademesi için gerçekleştirilen kurutma denemelerinde kuruma süreleri, kuruma eğrileri, kurumayı en iyi tahmin eden kurutma modeli ve renk değişimleri belirlenmiştir. Açıkta kurutma yönteminde ürünler 234 saatte, serada kurutma yönteminde 197 saatte, 50ºC' de 22 saatte, 60ºC' de 18 saatte ve 70ºC' de 14 saatte belirlenen nem seviyesine ulaşmıştır. Kuruma eğrilerini tanımlamak için ANO değerleri kullanılmış ve kurutma modelleri; Page, Modified-Page, Midilli Küçük, Lewis, Jena-Das, Diffusion-Aproach, Yağcıoğlu ve Wang-Sing arasından kurumayı en iyi tahmin eden model belirlenmiştir. En uygun modelin Diffusion-Aproach, Yağcıoğlu ve Midilli Küçük modeli olduğu anlaşılmıştır. Renk değeri bakımından taze ürüne en yakın değer 50ºC' de labaratuvar tipi kurutucuda yapılan kurutma işleminde belirlenmiştir.