Yabancı dil olarak İngilizce öğrenimi bağlamında diller arası geçişlik pedagojisinin dinlediğini ve okuduğunu anlamaya etkisi ve öğrencilerin görüşleri

Diller arası geçişlik pedagojisinin 'diller arası geçişli dil sınıfları' oluşturma amacıyla dil sınıflarına entegre edilmesi 'değişken dil süreci' veya 'sabit dil' yaklaşımı olmak üzere iki yaklaşım yoluyla olabilmektedir. 'Değişken dil süreci' yaklaşımı etkili iletişim için tüm dil bilimsel ve göstergebilimsel birikimin kullanılmasını teşvik ederken 'sabit dil' yaklaşımı farklı dilleri sosyal gerçeklikler olarak kabul eder ve bir dilden diğerine geçişlerin çok dilli bireyler için doğal olduğunu savunur. Sabit dil yaklaşımı eğitimsel veya iletişimsel amaçlarla diller arası geçişliği teşvik eder. Odak noktasında daha fazla dilbilimsel özellikler bulunduğu için 'sabit dil' yaklaşımı, diller arası geçişlik pedagojisinin yabancı dil olarak İngilizce öğrenimi bağlamında kullanılabilmesi açısından daha uygun bir yaklaşım olabilir. Sabit dil yaklaşımını kullanan hem nitel hem de nicel veriler içeren bu yarı deneysel çalışmanın iki temel amacı vardır. İlk olarak, Türkiye yabancı dil olarak İngilizce öğretimi bağlamında diller arası geçişlik ile ilgili inançları ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. İkinci olarak, yabancı dil olarak İngilizce öğretimi bağlamları için derste kullanılabilecek bir diller arası geçişlik tekniği önererek, pedagojinin dil öğrenenlerin dinleme ve okuduğunu anlama üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Araştırma, Türkiye bağlamında, üniversite düzeyinde İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin diller arası geçişlik inançlarını ortaya çıkardığı için önemlidir. Diller arası pedagoji ile dinleme ve okuma aktiviteleri tasarlamak için pratik bir teknik sunmakta ve uygulama yoluyla sadece hedef dilin kullanıldığı dinleme ve okuma aktivitelerini ve diller arası geçişlik pedagojsinin kullanıldığı aktiviteleri karşılaştırmaktadır. Ayrıca, diller arası geçişlik pedagojisinin dinlediğini anlama üzerindeki etkisini EFL bağlamında inceleyen ilk çalışmalardan biridir. Katılımcılar, bir Türk üniversitesindeki 56 orta seviye İngilizce hazırlık programı öğrencileridir. Kontrol grubunda 30, deney grubunda 26 öğrenci bulunmaktadır. İlk olarak, diller arası geçişlik ile ilgili inançlar bir anket ile incelenmiş ve kontrol grubunda yalnızca İngilizce kullanılabilen beş okuma ve beş dinleme görevi gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda diller arası geçilik pedagojisi ile aynı aktiviteler yapılmıştır. Öğrenciler her bir dinleme ve okuma aktivitesinde, kontrol ve deney gruplarında aynı olan on soruyu yanıtlamışlardır. Aktiviteler sırasında araştırmacı, öğretmen/araştırmacı günlüğü tutmuştur. Sorulara verilen cevaplar üzerinden iki grubun dinleme ve okuduğunu anlama durumları istatistiksel olarak karşılaştırılmış, bunun yansıra araştırmacı tarafından tutulan günlükler sayesinde her iki grup niteliksel olarak karşılaştırılmıştır. Kontrol grubunun tek dilli yapılan aktivitelerde yaşadığı zorluklar açık uçlu bir anket ile ortaya konmuştur. Başka bir açık uçlu anket deney grubuyla yapılmış ve bu anket ile, diller arası geçişlik pedagojisinin, tek dilli bir bakış açısıyla yapılan dinleme ve okuma aktivitelerindeki zorlukların üstesinden gelip gelemeyeceğini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Bulguları güçlendirmek için deney grubundan dokuz gönüllü katılımcı ile bir görüşme yapılmıştır. Veri analizleri, katılımcıların çoğunlukla öğretim süreçlerinin netliği ve etkililiği için diller arası geçiliğe yönelik destekleyici fikirlerini ve diller arası geçişlik uygulamasından sıklıkla faydalandıklarını ortaya çıkarmıştır. Okuma ve dinleme puanlarının istatistiksel olarak karşılaştırılması, dinleme görevlerinden birinde önemli bir farklılığa işaret etmiş, bu da diller arası pedagojinin dinleme becerilerini öğretmek için faydalı olabileceğini göstermiştir. Nitel verilerin analizi, yalnızca hedef dil kullanılan aktivitelerde yaşanan bazı zorlukların, diller arası geçişli bir bakış açısıyla üstesinden gelinebileceğini göstermiştir. Öğrenciler çoğunlukla zor cümleler, kelime bilgisi ve konuyla ilgili bilgi paylaşımı için diller arası geçişlik uygulamasını tercih etmişlerdir. Analiz, katılımcıların pedagojiyi öğrenme için nasıl kullanacakları konusunda deneyim veya bilgiden yoksun olabileceklerini göstermiştir. Isınma, aktivite ve tekrar adımlarını içeren diller arası geçişlik pedagojisi aracılığıyla dinleme ve okuma görevleri tasarlamanın, dinleme ve okuma ikili çalışma etkinlikleri için verimli olabileceği bulunmuştur. Çalışma, ideal ile uygulama arasında da bazı boşluklar olabileceğini göstermiştir. Öğrenciler, dinleme ve okuma görevlerinde ikili veya grup çalışması etkinliklerini hedef dilin pratiği açısından bir fırsat olarak görse de anadile geçişlerin yapıldığı deney grubu hem ana dilde hem de hedef dilde daha aktif bulunmuştur. Öğrencilerin en büyük endişesi, hedef dil sınıfında ana dili kullanımı alışkanlığı geliştirmek olarak bulunmuş; bu da planlayıcılar ve öğretmenler tarafından yabancı dil sınıfında ana dili kullanmak için ayrılan zamanı planlama konusunun önemini vurgulamıştır. Elde edilen bulgulara göre diller arası geçişlik uygulamasının yabancı dil olarak İngilizce bağlamında başarılı olabilmesi için çıktının her zaman hedef dilde olması ve ana dile ayrılan sürenin sınırlı olması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: İngilizce öğretimi, diller arası geçişlik, diller arası geçişlik pedagojisi, çok dillilik, diller arası geçişlik araları, diller arası geçişli dinleme ve okuma aktiviteleri