Dolar kullanımının küresel siyasete etkileri

Bu çalışma Amerikan dolarının dünya çapında kullanımının küresel siyasete etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaca yönelik olarak çalışmanın temel araştırma sorusu "Amerikan dolarının dünya çapında kullanımının küresel siyasete etkileri nelerdir?" olarak belirlenmiştir. Anılan araştırma sorusunu cevaplandırabilmek adına ilk olarak literatür taraması (Amerikan ve uluslararası para sisteminin tarihçesi, küresel siyasetin modern durumu, küresel siyasetteki dolar hakimiyetine yönelik literatürde bulunan tartışmaları ve çalışmaları kapsayan) yapılmıştır. Ardından, veri ve analiz kısmına geçilerek betimleyici istatistiksel analiz ve karşılaştırmalı analiz metotları uygulanarak 1995-2020 yıllarına ait verilerden yararlanılmıştır. Anılan veriler ulusal ve uluslararası veri merkezlerinden (TCMB, Federal Reserve Bank of Philadelphia; OECD, IMF ve Dünya Bankası) ikincil kaynaklar olarak elde edilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular ve yapılan tartışmalar ışığında, Amerikan dolarının küresel düzeyde kullanımının hem ABD'ye hem de diğer ülkelere bu çalışmada ele alınan alanlarda pozitif ve negatif etkilerinin olduğu saptanmıştır. Ancak, elde edilen bulgular göstermektedir ki Amerikan dolarının dünya çapında kullanımı ABD'ye ekseriyetle faydalar ve olumlu etkiler sağlarken; araştırılan alanlarda dünyaya etkileri büyük oranda olumsuzdur. Çalışmanın devam eden aşamasında ise dolar hakimiyetli küresel siyaset ve uluslar arası para sistemine alternatif modeller incelenmiştir. Bu bağlamda, Özel Çekme Hakları (Special Drawing Rights (SDRs), altın ve elektronik paralar ve üretmiş olduğum alternatif 2 model değerlendirilmiş ve anılan alternatifler arasında altın ve anılan 2 modelin, mevcut dolar baskın küresel siyasete uygun alternatifler olduğu görülmüştür. Devamında, küresel pandemi sonrasında mevcut dolar-baskın küresel siyasetin alabileceği yeni dengelere değinilmiştir. Buna göre Çin ve gelişmekte olan ülkelerin (Türkiye gibi) anılan pandemi sonrasında küresel siyasette varlığını ve gücünü artıracağı sonucuna yönelik göstergelere ulaşılmıştır. Son aşamada ise, bu çalışmanın bulgularına ve kısıtlamalarına ek olarak yasa yapıcılara ve sonraki araştırmacılara yönelik önerilere yer verilip yararlanılan kaynaklar kısmı ile bu araştırma sonlandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dolar, Ekonomi, Küresel Siyaset, Para, Uluslararası Para Sistemi