Ege Bölgesinde yetiştirilen sparus aurata (çipura)türlerinde lenfokistis hastalığının moleküler yöntemlerle araştırılması

Sparidae familyasının bir üyesi olan çipura (Sparus aurata), doğal olarak Akdeniz bölgesinde ve Britanya Adaları'ndan Güney Senegal'e kadar olan bölgede bulunur. Türkiye, Yunanistan ve İspanya, Akdeniz'deki çipura üretiminin %70'inden fazlasını oluşturan başlıca ülkelerdir. Lenfokistis hastalığı (LCD), Güney Atlantik ve Akdeniz bölgelerindeki çipura çiftliklerinde en sık bildirilen viral infeksiyondur. LCD, balıkların bağ dokusunda fibroblastik hücrelerin hipertrofisine neden olan, dermiste ve bazen iç organlarda beyazımsı, kırmızımsı veya gri renkli hipertrofik fibroblastik hücre nodüllerinin oluşmasıyla karakterize, kendi kendini sınırlayan bir hastalıktır. Lenfokist veya lenfokistis hücreleri olarak adlandırılan bu hipertrofik hücreler genellikle deride ve yüzgeçlerde görülür, ancak bazı iç organlarda da (mide, dalak, karaciğer, böbrek ve kalp) tanımlanmıştır. Çipurada, LCD ile ilişkili lezyonlar yalnızca etkilenen balıkların derisinde ve yüzgeçlerinde gözlemlenmiş ve genellikle su sıcaklığına bağlı olarak 20-45 gün sonra kaybolduğu rapor edilmiştir. Bu çalışmada Türkiye'nin kültür balıkçılığının dolayısı ile çipura (Sparus aurata) üreticiliğinin yoğunlaştığı Muğla, Aydın ve İzmir illerindeki balık çiftliklerinden elde edilen klinik semptom gösteren ve subklinik vaka şüphesi olan örneklerde LCD virusu moleküler yöntemlerle araştırılmıştır. Bahsedilen 3 ildeki 6 kültür balıkçılığı işletmesinden 2 ayrı sezonda elde edilen toplam 298 numune soğuk zincirde İÜC (İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa) Veteriner Fakültesi Viroloji laboratuvarına ulaştırılmış, DNA ekstraksiyonlarını takiben PCR, sekans analizleri ve filogenetik incelemeleri yapılmıştır. Elde edilen bulgular lenfokistis hastalığının ülkemizde çipura yetiştiriciliğinin yapıldığı Muğla, Aydın ve İzmir İllerindeki çiftliklerde yoğun olarak gözlemlendiği ve ekonomik kayıplara yol açabileceğini göstermiştir. Balıkların LCDV yönünden gerçek zamanlı PCR ile taranması, özellikle deri lezyonu olmayan ama kontamine sulardaki subklinik infeksiyonu ortaya koymuştur. PCR ve sonrasındaki dizileme çalışmaları ile virusun sahadaki suşları belirlenmiştir. Bu bulgular daha sonraki aşı hazırlama stratejilerine veri girişi sağlayacaktır.