Ege bölgesinde zeytin halkalı leke (Spilocaea oleagina (CAST.) HUGHES) hastalığının mücadelesinde elektrostatik ve geleneksel ilaçlama tekniklerinin etkililiklerinin belirlenmesi

Zeytinde halkalı leke (Spilocaea oleagina) hastalığı gerek ülkemizde gerekse dünyada zeytin yetiştiren diğer ülkelerde zeytin ağacının en önemli hastalıklarından biridir. Zeytinde önemli olan halkalı leke hastalığı her geçen yıl şiddetini arttırmaktadır ve savaşımında başarısız olunmasının uygulama hatalarından kaynaklanabileceği düşünülmektedir. Geleneksel püskürtme yöntemleriyle atılan ilacın yaklaşık % 50-80'lik kısmının hedef yüzeylere ulaşamadığını, ya sürüklenme yoluyla hedef dışına taşındığını ya da aynı alan içerisindeki toprak yüzeyine ulaştığını göstermektedir. Diğer yandan, geleneksel ilaçlama makinalarına oranla daha az su ile daha iyi kaplama imkanı sağlayan elektrostatik püskürtme ile hastalıklar kontrol edilebilmektedir. İzmir, Kemalpaşa'da 2013 ve 2014 yıllarında gerçekleştirilen bu çalışmada, zeytin halkalı leke hastalığına karşı hem geleneksel hem de elektrostatik püskürtme tekniği karşılaştırmalı olarak uygulanmıştır. Bu amaçla, söz konusu hastalığa karşı ruhsatlı bakır sülfat pentahidrat ile hazır bordo bulamacı olarak bilinen bakır kalsiyum sülfat her iki ilaçlama tekniği ile ayrı ayrı uygulanmıştır. İlaçlamaların biyolojik etkinliklerinin yanı sıra yaprak üzerindeki birikimi, kaplama oranlarının tespiti ve sürüklenme miktarı da hesaplanmıştır. Bu çalışma ile elektrostatik püskürtme tekniği zeytinde ilk kez halkalı leke hastalığına karşı kullanılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, zeytin halkalı leke hastalığına karşı bakır sülfat pentahidrat'ın etkinliği geleneksel ilaçlamada %84.82 olurken elektrostatik ilaçlamada bu etki %93.12'e ulaşmıştır. Diğer yandan benzer şekilde, bakır kalsiyum sülfat uygulaması hastalığı geleneksel ilaçlamada %82.14 oranında, elektrostatik ilaçlamada ise %89.60 kontrol etmiştir. Geleneksel ilaçlamada yere sürüklenen iz maddesi miktarı ortalama 0.308 µg/cm2 olurken, elektrostatik ilaçlamada yerde herhangi bir birikim saptanamamıştır. Ağaç üzerindeki birikim dikkate alındığında ise, elektrostatik uygulama tekniğinde geleneksele oranla 2,5 kez daha fazla olmuştur. Elektrostatik ilaçlama ile yere ve havaya sürüklenmeyi en aza indirerek çevreye duyarlı bir ilaçlama yapmakla beraber, ağaç ve/veya bitki üzerindeki birikimi artırarak ilaçlamalardan maksimum başarı sağlanacaktır. Sonuç olarak, bu çalışmada elektrostatik pülverizatörün zeytin halkalı leke hastalığının savaşımında geleneksel ilaçlamaya göre daha etkili olduğu belirlenmiştir.