Phytoplankton dynamics in the Aegean Sea: Chemotaxonomy in the water column and dinoflagellate cyst assemblage in the sediment

Ege Denizi karmaşık dip ve kıyı yapısı, hidrolojisi ve Çanakkale boğazı ile giriş yapan düşük tuzluluğa sahip Karadeniz suyu ile Doğu Akdeniz ekosistemi içerisinde dikkat çekmektedir. Söz konusu çalışmanın amacı, su kolonunda fitoplankton pigment maddelerinin, sedimentte modern dinoflagellat kist formları kompozisyonunun, kuzey-güney hattında ötrofi ve oligotrofi sınırlarında geçiş özelliği taşıyan Ege Denizi'nde çevresel faktörler de göz önünde bulundurularak izlenmesidir. Ayrıca Doğu Akdeniz ekosistemi içerisinde özel bir yere sahip olduğu bilinen, Rodos Siklonu'nda, "upwelling" dinamikleri sonucunda çevreden merkeze doğru görülen trofik gradient hattında, fitoplankton pigmentleri izlenmiştir. Söz konusu amaç doğrultusunda, Ege Denizi'nde, 10 istasyondan Mart 2012'de su kolonu ve sediment örneklemesi, 4 istasyondan Haziran 2013'te sediment örneklemesi ve Rodos Siklonu'nda Mart 2016'da 10 istasyondan su kolonu örneklemesi yapılmıştır. HPLC ile 14 farklı pigment ölçümü gerçekleştirilmiştir. Ege Denizi'nde, Klorofil a (Chl a) değerleri; BDL-2,00 µg/l aralığında dağılım göstermiş, en yüksek konsantrasyonlar, kuzey istasyonlarından, St3'te (1,47-2,00 μg/l), en düşük değerler ise güney istasyonlarında BDL-0,01 μg/l aralığında gözlenmiştir. Kuzey-güney gradientinde, güneye doğru inildikçe pikoplanktonun, dinoflagellat ve diatom gibi mikro fitoplankton ile yer değiştirerek baskın hale geldiği gözlenmektedir. Rodos Siklonu'nda, Chl a değerleri, BDL-0,47 µg/l aralığında dağılım göstermiş, en yüksek değerler döngü merkezinde saptanmış ve nanoplankton tüm döngü alanında baskın iken döngü çevresinde ikinci sırada gelen pikoplanktonun merkeze doğru microplankton ile yer değiştirdiği gözlenmiştir. Modern dinoflagellat kist bollukları ise ortalama 723 kist/ gram olmak üzere 70-2222 kist/gram kuru sediman aralığında değişim göstermiştir (maksimum, İst 2C- minimum, İst 1C). 1 numaralı istasyonda görülen düşük konsantrasyon dışında, Karadeniz suyunun etkisi altında olan kuzey sularında bolluklar daha fazla iken, Doğu Akdeniz'e doğru bolluk değerlerinin daha düşük olduğu, genel anlamda ototrof kistlerin baskın olduğu alanda, kuzeyden güneye doğru heterotrof kist oranında hafif bir düşüş olduğu gözlenmektedir.