Eğitim fakültesi öğrencilerinin dijital ürünlerle ilgili telif hakları konusundaki farkındalık düzeylerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı eğitim fakültesi öğrencilerinin dijital ürünlerle ilgili telif hakları konusundaki farkındalık düzeylerini incelemektir. Araştırmada ayrıca öğrencilerin, sosyoekonomik özellikleri, BİT'e erişim ve okuryazarlık düzeyleri gibi çeşitli demografik özellikleri ile dijital ürünlerle ilgili telif hakları konusundaki davranışları arasındaki farklılaşma durumlarına bakılmıştır. Betimsel bir çalışma olan bu araştırmanın çalışma grubu Türkiye'deki farklı üniversitelerin eğitim fakültelerinde okuyan 902 öğrenciden oluşmaktadır. Bulgular, eğitim fakültesi öğrencilerinin büyük bir çoğunluğunun telif haklarına yönelik kavramlar ve yazılımlar konusundaki bilgilerinin yetersiz olduğunu göstermektedir. Eğitim fakültesi öğrencilerinin telif hakları ile ilgili davranışları; cinsiyet, okudukları bölüm, bulundukları sınıf düzeyi, günlük İnternet kullanım süresi, bilgisayar kullanım düzeyi ve İnternet kullanım düzeyine göre farklılık göstermektedir. Bu bulguya göre BÖTE bölümü öğrencileri, dijital ürünlerle ilgili telif haklarını daha fazla ihlal etmektedirler. Bilgisayar kullanım düzeyinde olduğu gibi İnternet kullanım düzeyinde de "ileri" düzeyde İnternet kullanım becerisine sahip kullanıcılar daha fazla telif hakkı ihlali içeren davranışlar sergilemektedir. Telif haklarını ihlal edilerek içerik indirildiğinde yakalanacaklarını düşünenler daha az telif hakkı ihlal eden davranışlarda bulunmaktadırlar. Bu sonuçlar göz önünde bulundurularak, eğitimciler başta olmak üzere öğrencilerin ve ailelerin bilgisayar ve İnternet etiği, bilişim hukuku konusunda bilgilendirilmelerinin önemli olduğu vurgulanabilir. Ayrıca, ortaya çıkacak sorunların en aza indirgenmesinde iyi yapılandırılmış eğitim programları da ön plana çıkmaktadır. Telif hakkı ihlallerinin önlenmesinde ayrıca, bireylerin açık kaynak kodlu yazılım konusundaki farkındalık düzeyinin artırılması önerilmektedir.