Eğitim ve sağlık harcamalarının gelir ve ikame etkisinin analizi

Devletin elde ettiği vergi gelirlerinin hane halkları üzerinde gelir ve ikame etkisi olduğu gibi kamu harcamalarının da hane halkları üzerinde gelir ve ikame etkisi vardır. Kamu harcamaları nedeniyle insanların daha fazla çalışma isteğinde bulunmasına gelir etkisi denir. Kamu harcamalarının hane halklarını aylaklığa teşvik ettiği duruma ikame etkisi denir. Bu çalışmada eğitim ve sağlık harcamalarının gelir ve ikame etkisi incelenmiştir. Anket yolu ile elde edilen veriler çapraz tablo analizi başta olmak üzere, istatistiki yöntemlerle analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular eğitim harcamalarının gelir etkisine yol açtığını göstermektedir. Bulgular sağlık harcamalarının gelir etkisine neden olmadığını göstermektedir. Karşılaştırmalı analiz bulguları eğitim harcamalarında ortaya çıkan gelir etkisinin sağlık harcamalarında ortaya çıkan ikame etkisinden daha büyük olduğunu göstermektedir. Bunun iki nedeni tespit edilmiştir: Özel eğitim kurumlarının kamu eğitim kurumlarından daha kaliteli kabul edilmesi ve özel eğitim harcamalarına ayrılan payın toplam özel tüketim miktarına oranının özel sağlık harcamalarından fazla olması.