Eğitimde dijitalleşmenin öğrenme performansına etkisi – meslek liseleri ve proje okulları karşılaştırması

Yirminci yüzyıldan itibaren gelişen dijitalleşme süreci yenilenen ve çeşitlenen teknolojilerle birlikte hayatın her alanına olduğu gibi eğitim öğretim alanına da girmiştir. Özellikle pandemi döneminde hız kazanan dijitalleşme süreci eğitim öğretimde herhangi bir aksamanın yaşanmaması ve her eğitim modeline uygun dijital öğrenme ortamlarının sunulması için bütün yönleriyle ele alınıp değerlendirilmelidir. Bu çalışmada; eğitimde dijitalleşmenin etkin ve nitelikli öğrenme süreçlerini geliştirmek amacıyla Ankara ilinde 2 adet meslek lisesi ve 2 adet proje okulunda dijitalleşme sürecini pandemi öncesi, pandemi süreci ve pandemi sonrası olmak üzere üç periyotta incelenmiştir. Öğrenme performansının tespiti için ise; öğrencilerin pandemi öncesi ve pandemi dönemi ağırlıklı başarı ortalamaları değerlendirilmiştir. Meslek lisesi ve proje okullarında dijitalleşme sürecinin tespiti için eğitimcilerle yapılan öngörüşmeler sonucunda öğrenci ve öğretmen anketleri hazırlanmış ve yüzyüze görüşme ile anketler cevaplandırılmıştır. Anket sorularında aynı zamanda pandemi döneminde öne çıkan dijital eğitimin olumlu ve olumsuz yönlerini araştırarak, dijitalleşmenin gelişimine ve eğitimde yaygın kullanımına yönelik çözüm önerileri geliştirmek ayrıca öğretmen ve öğrenci davranışlarına göre dijitalleşmenin etkisini belirlemek de amaçlanmıştır. Bu çalışmadan elde veriler doğrultusunda Ankara ilinde faaliyet gösteren meslek liseleri ve proje okullarının dijitalleşmenin öğrenme performansına etkisinin farklı olduğu ortaya konmuştur. Sadece okul türlerinde değil aynı zamanda cinsiyet ve branş özelinde de dijital eğitimin öğrenme performansı etkileyen farklı unsurlar olduğu tespit edilmiştir. Buna göre; uzaktan eğitime geçiş sürecinde eğitim türüne uygun öğrenme ortamları oluşturulması gerektiği tespit edilmiştir. Eğitimde dijitalleşmenin ancak sanal sınıf ortamı ile eğitim türü için ilgili hedef kitlenin (öğretmen, öğrenci) sosyo-ekonomik durumları, öğrenme ortamları ve verilen eğitim için uygun materyal tercihleri tespit edilerek geliştirilebileceğinin mümkün olduğu düşünülmektedir. Çalışmada yer alan 5'li likert ölçekli özgün 15 soruluk bir özel ölçek oluşturulmuş ve meslek liseleri ile proje okulları öğretmenlerine uygulanmıştır. Ölçeğin geçerliği ve güvenirliği için sorular Cronbach (İç Tutarlılık) ve Açımlayıcı Faktör Analizine (AFA) tabi tutulmuştur. Ölçeğin toplam iç tutarlılık katsayısı crα=.82 bulunmuştur. Çalışmanın sonucunda meslek liseleri ve proje okullarında dijital eğitimin olumlu, olumsuz ve geliştirilebilir yönlerinin tespiti ile eğitimde dijitalleşmenin sürdürülebilirliğine katkıda bulunulmuştur.