Eğitimde fırsat eşitliği: Anadolu liseleri ile meslek liselerine devam eden öğrenci ailelerinin sosyoekonomik açıdan incelenmesi

Bu çalışmada Türkiye'de eğitimde fırsat eşitsizliğine neden olabilecek faktörlerden ailelerin sosyoekonomik düzeyi ile öğrencilerin akademik başarısı incelenmiştir. Bu çalışma tarama yöntemiyle yapılmış olup, İstanbul ili Zeytinburnu ilçesindeki 1354 ortaöğretim öğrencisinden alınan verilerin analizine dayalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada, katılımcıların demografik özelliklerini belirlemeye yönelik sorular ile eğitimde fırsat eşitsizliğine yol açabilen faktörlerin yer aldığı, araştırmacının hazırladığı bir bilgi formu kullanılmıştır. Çalışma evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında İstanbul'da bulunan, LGS puanı düşük olup diploma puanıyla öğrenci alan üç meslek lisesi ve yüksek LGS puanıyla öğrenci alan üç Anadolu Lisesi oluşturmaktadır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde, alan yazındaki diğer çalışmalara benzer sonuçlara ulaşıldığı görülmektedir. Elde edilen bulgular eğitimde fırsat eşitsizliğine neden olan temel faktörün ailenin sosyoekonomik durumu olduğuna işaret etmektedir. Sosyoekonomik durumu iyi olan ailelerin çocuklarının LGS sınavında daha başarılı oldukları ve daha iyi okullara gittikleri tespit edilmiştir. Öte yandan düşük LGS puanı ile öğrenci alan ya da okul başarı puanıyla öğrenci alan meslek liselerine ise sosyoekonomik düzeyi düşük ailelere mensup öğrencilerin daha yoğun olarak devam ettiği anlaşılmıştır.