Ekonomik büyüme ve çevre ilişkisi: Çevresel Kuznets yaklaşımı

Sanayi Devrimi'nin beraberinde getirdiği üretim ve tüketim kalıplarındaki değişiklik, nüfus artışı, fabrikalaşma, kentleşme, seri ve daha fazla üretim talebi ve ülkelerin rekabet yarışları çevresel sorunların ortaya çıkış sürecini yaratırken, ülkelerin hızlı bir sanayileşme ve büyüme sürecine girme çabaları da bu sorunların hızla katlanarak artmasını beraberinde getirmiştir. Bu dönemle birlikte çevre ve büyüme ilişkisi, birçok çalışmanın odak noktası haline gelmiştir. Bu çalışmalardan en yaygın olanı, Kuznets Eğrisi'nin Grossman ve Krueger tarafından çevreye uyarlanarak oluşturulan ÇKE Hipotezi'dir. Bu çalışmada ise gelişmiş sekiz ülkeyi kapsayan "G8" ile gelişmekte olan sekiz ülkeyi kapsayan "D8" ülke grupları için bu hipotezin geçerli olup olmadığı, bunun yanı sıra hipotezin ülkelerin gelişmişlik düzeyleriyle ilişkili olup olmadığı da 1992-2014 yıllarını içeren panel veri analizi ile araştırılmıştır. Hipotez kapsamında çevresel kirliliği temsilen CO2 emisyonu ve ekonomik büyümeyi temsil eden kişi başına düşen GSYH değişkenleri kullanılmış, bununla birlikte enerji tüketimi ile bu değişkenler arasındaki ilişki de incelenmiştir. "G8", "D8" ve "G8&D8" olmak üzere üç ülke grubu oluşturularak, ekonomik büyüme ve çevresel kirlilik arasındaki ilişkiyi incelemek için doğrusal, parabolik ve kübik formlardan oluşan üç model kurulmuştur. Sonuç olarak, hipotez "G8&D8" ve "D8" gruplarında geçerli bulunurken "G8" grubunda iki değişken arasında pozitif yönde doğrusal bir ilişki bulunmuştur. Bu kapsamda ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeylerinin çevresel kirlilik veya kalite üzerinde doğrudan bir ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, enerji tüketiminin çevresel kirlilik üzerinde pozitif bir etkisi olduğu saptanmıştır.