Ekonomik büyümenin insani gelişmişlik üzerindeki etkisinde turizmin gelişiminin aracılık rolü: Akdeniz ülkeleri üzerinde bir araştırma

Turizmin ekonomik büyüme için önemini kabul eden çoğu uluslararası kuruluş, turizm büyümesinin toplumun ekonomik ve sosyokültürel gelişimini de etkileyebileceğini tartışmaya başlamıştır. İnsani Gelişmişlik Endeksi (İGE), bir ülkenin veya bölgenin insani gelişme alanındaki başarısını veya başarısızlığını ölçmek için kullanılan bir yöntemdir. Akdeniz ülkelerinin ve turizm sektörlerinin ekonomik büyümesi, İGE'nin iyileştirilmesi için çok önemlidir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı, son yirmi yılda turizm faaliyetinin genişlemesi sonucunda bazı ülkelerde yaşanan ekonomik büyümenin insani gelişmişlik düzeyindeki artışı etkileyip etkilemediğini tespit etmektir. Bu amaca yönelik olarak, 15 Akdeniz ülkesinin 2000-2019 yıllarına ait Ekonomik, Turizm ve İnsani Gelişmişlik İndeksi verileri kullanılarak ekonomik büyüme, insani gelişmişlik ve turizm gelişimi arasındaki ilişki Yapısal Eşitlik Modeli kullanılarak araştırılmıştır. Araştırma sonucunda ekonomik büyümenin insani gelişmişlik ve turizmin gelişimi üzerinde, turizmin gelişiminin insani gelişmişlik üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu sonucu bulunmuştur. Bunlara ek olarak turizmin gelişiminin ekonomik büyüme ile insani gelişmişlik arasında kısmi aracılık rolü oynadığı sonucuna ulaşılmıştır.