Ekonomik küreselleşmenin kur ve ticaret savaşları üzerinden yansımaları: Türkiye ekonomisi üzerine bir inceleme

Küreselleşme, dünya ekonomilerinin artan finansal, ticari ve kültürel bağlar ile birbirlerine daha fazla bağımlı duruma gelmelerini ifade etmektedir. Bu süreç, bir yandan ülkeler arasında sermaye akışları, serbest ticaret anlaşmaları ve uluslararası yatırımlar vasıtasıyla ekonomik büyümeyi teşvik ederken, diğer yandan ülke ekonomilerini küresel piyasalardaki dalgalanmalara daha açık hale getirmektedir. Küreselleşme ile ekonomik sınırların ortadan kalkması sonucu ülkeler arası iş birliği ve rekabet artışı yaşanmasının yanında bu durum kur ve ticaret savaşlarını da tetiklemektedir. Bu çalışmanın birinci bölümünde küreselleşme kavramı ve tarihsel gelişimi açıklanmış, küreselleşmenin boyutlarına değinilerek ekonomik küreselleşme sürecinden bahsedilmiştir. İkinci bölümünde kur ve ticaret savaşlarının süreçleri, nedenleri ve sonuçları ele alınmıştır. Özellikle ABD-Çin arasındaki ticaret savaşları ve bunların ekonomik yansımaları üzerinde durulmuştur. Döviz kuru sistemleri ile karşılıklı etkileşim perspektifinden açıklamalar yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise kur ve ticaret savaşlarının Türkiye üzerine yansımaları detaylandırılmıştır. Kur savaşlarının Türkiye üzerindeki ekonomik etkisini açıklayabilmek için döviz kuru, gayrisafi yurt içi hasıla ve kurumlar vergisi oranı değişkenlerinin ihracat hacmi üzerindeki etkileri 2005-2023 yılları arasındaki verilerle analiz edilmiştir. Bu kapsamda gayrisafi yurt içi hasıla, kurumlar vergisi oranı, ortalama dolar kuru, ihracat verileri kullanılarak regresyon analizi ve Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Ampirik bulgular döviz kuru ve kurumlar vergisi oranı verisinin ihracatı anlamlı düzeyde etkilediğini, ancak gayrisafi yurt içi hasıla büyüme verisinin ihracat hacmi üzerinde anlamlı düzeyde etkisi olmadığını kanıtlamıştır.