Ekonomik olarak önemli citrus türlerinden şeker portakalının (Citrus Sinensis (L.) Osbeck) mikroçoğaltım sonrası oluşan varyasyonlarının ıssr marker sistemleri ile belirlenmesi

Geçmişten günümüze başta besin kaynağı olarak kullanılmasının yanında içerdiği yoğun C vitamini başta olmak üzere, niasin, diyet lif, pektin, folik asit, kalsiyum, magnezyum, potasyum gibi gıda bileşenleri ile önem taşıyan ve yaygın kullanıma sahip tıbbi aromatik bitkilerden birisi de turunçgillerdir. Meyvelerinden gıda olarak yararlanılan turunçgillerin parfümeri alanında ise aromatik özellikte yağların elde edilmesinde kabuk, yaprak, çiçek gibi kısımları kullanılabilmektedir. Ülkemizde Turunçgil yetiştirme oranı oldukça fazladır ve ekonomik önemi de büyüktür. Bu nedenle turunçgiller insanlar için oldukça değerlidir ve ayrıca bu bitkinin korunması ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasının önlenmesi gereklidir. Kendi doğal ortamına kıyasla laboratuvar ortamında mikroçoğaltım yöntemiyle çok daha kısa sürede ve çok daha fazla sayıda bitkicik oluşturmak mümkün olmaktadır. Ancak mikroçoğaltım sırasında bitkinin geliştiği besin ortamı içeriği ya da diğer ortam koşulları bitkide birtakım varyasyonlara neden olabilmekte ve bu durum bitkinin bazı özelliklerinin kaybolmasına ve hatta ekonomik değerinin düşmesine neden olabilmektedir. Geliştirilen besin ortamı veya alt kültürleme aşamalarının herhangi birinde genetik kararlılıkta bir varyasyon olmuyorsa uygulanan yöntem başarılıdır ve böylece genetik olarak kararlı çok daha hızlı ve kolay bitki üretimi ve geliştirilmesi mümkün olabilmektedir. Mevcut tez çalışmasında yaygın turunçgil türlerinden şeker portakalına (Citrus sinensis (L.) Osbeck) ait tohumların sterilizasyon basamaklarının ardından in vitro koşullarda bir yıl boyunca dört haftalık alt kültürleme işlemleri yoluyla klonal çoğaltım yapılmıştır. Daha sonrasında elde edilen klonlar arasındaki genetik kararlılık moleküler markör tekniklerinden ISSR primerleri kullanılarak belirlenmiş olup, bitkinin girmiş olduğu stres koşulları sonucunda genetik yapısında birtakım bozulmalar kayıplar meydana gelip gelmediği incelenmiştir.