Elazığ / Keban Hacı Mustafa Aslan konağı restorasyon önerisi

Koruma kavramı öncelikli olarak tarihte belli bir kimliği olan yapılarda başlamıştır. Yapılar vakıflar ya da orada yaşayan halk tarafından korunmuştur. Bu yapıların korunmasında gözetilen amaç yapının sağlamlığı ve kullanılabilirliğinin devam etmesi olmuştur. Günümüzde ise tek yapı ölçeğinde kalmamış yine bir kimliği olan dokunun da miras olduğu gözetilerek kent, kır, sokak, mahalle gibi alanların da korunmasına gidilmiştir. Çünkü bu korunan alanlar yapıldıkları dönemin sosyal yaşantısına ve mimarisine ışık tutmaktadır (Ahunbay, 2019) Sosyokültürel değişimlerin yaşam biçimine yansıyamama durumunda ve ekonomik yetersizlikler sebebi ile geleneksel konut tahrip olmakta kimi zaman da terk edilmektedir. (Kızmaz,2021) Tezin temelini, Keban'da bulunan geleneksel mimari miras öğelerinin tehdit altında olduğu gerçeği oluşturmaktadır. Bu yapılar, sadece kentin fiziksel kimliğini değil, aynı zamanda sosyo-ekonomik ve kültürel mantığını da yansıtan önemli göstergelerdir. Dolayısıyla, bu yapıların korunarak geleceğe aktarılması büyük bir önem taşımaktadır, zira bu eylem, kentin tarihî zenginliğini ve karakterini sürdürme açısından hayati bir rol oynamaktadır. Kendi tecrübelerini gelecek nesillere aktarmak ve iz bırakmak isteyen insan için ev ve onu çevreleyen eylem alanları, bir barınak olmanın ötesinde içerdiği varlık izleri ile yaşantıların somut karşılığı olmuştur. (Özbek ve Uluoğlu, 2018) Geleneksel mimari mirasın korunması konusundaki farkındalığı artırmak için, bu alandaki akademik faaliyetlerin kritik bir rol oynadığı kabul edilmektedir. Ancak, mevcut çalışmaların yetersizliği ve azlığı, bu alandaki kaynak ihtiyacını vurgulamaktadır. Bu bağlamda, daha fazla akademik çalışmanın yapılması, bu mirasın korunması için etkili stratejilerin geliştirilmesine katkıda bulunacaktır. Günümüzde, mimari mirasın restorasyonunda görülen bilgisizlik, bilinçsizlik ve yanlış uygulamalar, bu değerli kültür varlıklarına zarar vermektedir. Bu yanlış restorasyon uygulamalarının önüne geçmek ve doğru yaklaşımların benimsenmesini sağlamak için, bu alandaki akademik çalışmaların, doğru restorasyon yöntemleri konusunda rehberlik etme amacı taşımaktadır. Bu çerçevede, mimari mirasın korunması için doğru restorasyon uygulamalarının ve doğru işlevlendirmenin yapılarak sosyal, kültürel, ekonomik katkının sağlanması amaçlanmaktadır.