Elazığ kuzeybatısındaki genç volkanitlerin petrolojik özellikleri

ÖZET Doktora Tezi ELAZI? KUZEYBATISINDAKİ GENÇ VOLKANİTLERİN PETROLOJİK ÖZELLİKLERİ Sevcan KÜRÜM Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı 1994, Sayfa:106 İnceleme alanı Doğu Anadolu Bölgesinde, Elazığ İli kuzey - kuzeybatısında, Çemişgezek, Pertek (Tunceli) İlçeleri arasındaki yeri kapsar. Bu bölgede yüzeyleyen Senozoyik yaşlı volkanitlerin petrografik-petrolojik ve jeokimyasal özelliklerinin araştırılması amaçlanmaktadır. Çalışma alanında yaşlıdan gence doğru; Permo-Karbonifer yaşlı Keban Metamorfitleri, Üst Kretase yaşlı Yüksekova Karmaşığı, Orta Eosen - Üst Oligosen yaşlı Kırkgeçit Formasyonu, Alt Miyosen yaşlı Alibonca Formasyonu ve Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Karabakır Formasyonu yüzeylemektedir. Bölgede, Yüksekova Karmaşığı ile tektonik-intrüzif dokanak oluşturan Keban Metamorfitleri, mermerler ve amfibol şistlerden oluşmuştur. Yüksekova Karmaşığı ise esas olarak diyorit, kuvars-diyorit ve mikrodiyoritlerden meydana gelmiştir. Ancak daha az olarak da gabro, alkali granit ve tonalitlere rastlanmaktadır. Birimin metamorfitlerle intrüzif dokanağmda skarn tipi kayaçlar da izlenmektedir.Doğu Anadolu Bölgesindeki en genç denizel sedimanter istiflerden biri olan Alibonca Formasyonu üzerine açılı uyumsuzlukla gelen Karabakır Formasyonu; volkanoklastitler, lav akıntıları ve gölsel kireçtaşları şeklinde haritalanmıştır. Çalışma alanındaki volkanoklastitler birbirleriyle yanal ve düşey geçişli olarak bulunan epiklastit ve piroklastitlerden meydana gelmiştir. Petrografik çalışmalar sonucunda andezit, bazalt ve andezitik tüf bileşiminde olduğu belirlenen lav akıntılarının, jeokimyasal çalışmalar sonucunda ise esas olarak değişik bileşimlerdeki andezitler ile dasit ve daha az oranda da bazaltlardan oluştuğu belirlenmiştir. İnceleme alanında yapılan arazi çalışmaları sonunda andezitik tüflerin, volkanoklastlar ile andezit-bazalt bileşimli lav akıntıları arasında geçiş oluşturduğu gözlenmiştir. Karabakır Formasyonu volkanitleriyle yanal ve düşey geçişli olarak bulunan gölsel kireçtaşları ise, çalışma alanında sınırlı bir yaydım göstermektedir. Çalışma alanındaki lav akıntılarında yapılan jeokimyasal çalışmalar sonucunda sialik (kabuk) kökenli olduğu belirlenen lavların orta ve yüksek K'lu özellikte oldukları ve ortaç ve asidik bileşimli örneklerin kalkalkalen, bazik bileşimli örneklerin ise toleyitik özellik gösterdikleri belirlenmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Karabakır Formasyonu, volkanoklastit, epiklastit, piroklastit, lav akıntıları, kalkalkalen, toleyitik, sialik.