Elazığ yöresi topraklarındaki doğal Rhizobium populasyonunun belirlenmesi

Mercimek ve fasulye ekiminin en fazla yapıldığı Elazığ İli merkez ve İlçelerine bağlı farklı bölgelerden toprak örnekleri toplanmıştır. Her bir toprak örneği bahar ve güz olmak üzere yılda iki kez aynı bölgeden alınmış olup toplam yirmi bakteri suşu izole edilmiştir. Araştırma sera şartlarında yapılmış, bitki infeksiyon metodu ve En Muhtemel Sayı tabloları yardımı ile (EMS) toprakların Rhizobium populasyonlan saptanmıştır. Buna göre mercimek ekilen tarlalardan alınan toprak örneklerinin bir gramında 9x1ü1 - 9,19xl04 adet Rhizobium leguminosarum bv.viciae. fasulye bitkisine ait toprak örneklerinde ise 4,2xl02 - 9,19xl04 adet Rhizobium phaseoli bakterisi bulunduğu tespit edilmiştir. Sera şartlarında yetiştirilen ve toprak örnekleriyle aşılanan mercimek ve fasulye bitkileri dört haftalık bir gelişme peryodundan sonra hasat edilmiş, nodul sayılan ve renkleri ile bitkilerinüsrü kısımlarının kuru ağırlıkları saptanmıştır. Ayrıca bitki köklerindeki nodüllerden izole edilen bakteri suşlarının bazı kültürel ve biyokimyasal özellikleri de belirlenmiştir. Kuru ağırlık değerleri bahar dönemine ait mercimek bitkisinde 0,510-0,280 g, güz dönemine ait mercimek bitkilerinde ise 0,407-0,267 g, fasulye bitkilerinde bu değerler sırasıyla 2,162-1,866 g ve 3,893-1,624 g olarak bulunmuştur. Azot içerikleri Kjeldahl metodu kullanılarak % azot cinsinden belirlenmiş olup bu değerler bahar dönemine ait mercimek bitkilerinde % 4,11-3,29 güz dönemine ait bitkilerde ise %4,04-2,98; fasulye bitkisinde ise bu değerler sırasıyla %2,34-l,84 ve %2,46-l,96 olarak hesaplanmıştır. Kuru ağırlık, % azot ve total azot miktarları Varyans analizine tabi tutularak Rhizobium suşlarının azotlu, azotsuz ve pozitif kontrole göre önemlilik dereceleri Duncan testi ile mukayese edilmiştir. Mevsimler arası karşılaştırma Mann Whitney U testi ile yapılmıştır. Toprakların doğal Rhizobium populasyonlanın simbiyotik etkinlikleri bitkilerin kuru ağırlıkları esas alınarak yapılmıştır. Buna göre mercimek bakterilerinin % 20' si çok etkili, % 40' ı etkili ve geriye kalan diğer % 40' mn orta derecede etkili olduğu, Fasulye bakterilerinin ise %30' nun orta derecede etkili,, % 70' nin de az etkili olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler : Rhizobium legumitıosarum bv.viciae, R.phaseoli, Lens culinaris, Phaseohts vulgaris En Muhtemel Sayı, Bitki İnfeksiyon Metodu.