The discord between the elements and human nature: Ecophobia and Renaissance English drama

Rönesans dönemi İngilteresi'nde her ne kadar çevreci bilinç gelişmemiş olsa da, birçok oyunda elementlere (Toprak, Su, Ateş, Hava) gönderme yapıldığı görülmektedir. Bu tezin de amacı söz konusu dönemde yazılmış bazı oyunlardaki tasvirler yoluyla sosyal uygulamalarda yaygın olan ekofobik algıya dikkat çeken bu tez, fiziksel çevrenin söylemsel oluşumlarla nasıl insan kontrolü altına alındığını göstermektir. İnsan bedenini olduğu kadar elementleri de doğanın ayrılamaz bileşenleri olarak ele alan bu tez, Christopher Marlowe'dan Tamburlaine, Part I and Part II (1587), Doctor Faustus (1604) ve The Jew of Malta (1633), Ben Jonson'dan Bartholomew Fair (1614) ve The Devil is an Ass (1616), John Webster'dan The Duchess of Malfi (1623), John Fletcher ve Philip Massinger'dan The Sea Voyage (1647), Thomas Heywood ve William Rowley'den Fortune by Land and Sea (1607), George Chapman'dan May Day (1611), Thomas Dekker ve John Webster'dan Westward Ho (1607) ve Northward Ho (1607) ve George Chapman, Ben Jonson ve John Marston'dan Eastward Ho (1605) oyunlarının incelenmesi yoluyla Rönesans çevre politikasında dört ana elementin insan merkezli bir bakış açısıyla kontrol altına alınma çabasına odaklanmaktadır. Bu oyunlar dönemin önde gelen çevresel kaygılarını dile getirmekle kalmayıp, aynı zamanda insan müdahalesinden kaynaklanan kirliliğin izlerinin analiz edilmesi için sağlam bir zemin oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, bu oyunlar, hem insanların günlük yaşamlarında hem de edebi betimlemelerde yansımaları görünen elementlerin ekofobik algı sonucu kontrol altına alınmasını açığa çıkarmaktadır. Ayrıca, insan bedeni içindeki maddesel oluşumların altını çizen bu çalışma, insan bedeni tıpkı fiziksel çevre gibi doğal organizmalar ve elementlerden oluştuğundan, insan ve insan olmayan varlıkların birbiri içine geçtiğine işaret etmektedir. Bu yolla, uzun zamandır insan merkezli söylemlere göre birbirinden ayrılmış olan epistemoloji ve ontoloji bir araya getirilmiştir. Bu tezin giriş bölümünde, kadim element felsefesi, Rönesans ideolojisi, element ekoeleştirisi ve ekofobi kuramlarının alt yapısı verilmektedir. Ayrıca giriş bölümü, Rönesans dönemindeki çevresel sorunlara ve kirliliğe dikkat çeken pastoral geleneğin yeniden canlanmasıyla Rönesans edebiyatında hali hazırda var olan doğa betimlemelerini de sunmaktadır. Bu durumda, bu çalışma kadim element felsefesinden, yeni maddeciliklerden, element ekoeleştirisinden ve ekofobiden yararlanarak ve nasıl ekofobik algının kültürel ve çevresel kurgularının Rönesans İngiliz tiyatrosunda resmedildiğini göstererek, seçilen oyunların ekoeleştirel bir okumasını sağlamayı amaçlamaktadır. Seçilen oyunlarda örneklendirildiği üzere, ekofobik kontrol dürtüsünden kaynaklanan çevresel bozulma en temel şekliyle elementsel örneklerle gözlemlenebilmektedir. Bu yüzden elementlerin eyleyiciliği her bir bölümde üç farklı oyunda incelenmektedir, ki böylece Rönesans çevre politikasına ve doğa/kültür ve insan/insan olmayan kavramlaştırmalarına ışık tutulmaktadır. Tezin dört bölümünde ("Toprak," "Su," "Ateş" ve "Hava") seçilmiş oyunların ekoeleştirel analizi adı geçen oyunlar üzerinden gerçekleştirilmektedir. Anahtar Sözcükler Rönesans İngiliz Tiyatrosu, Element Ekoeleştirisi, Ekofobi, Element Eyleyiciliği, İnsan Eyleyiciliği