Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın hayatı ve faaliyetleri (1878-1942)

19.yüzyıl sosyal, siyasi, toplumsal ve ekonomik anlamda Osmanlı devleti için sancılı geçmiştir. Böyle bir yüzyılda dünyaya gelen Elmalılı Muhammed Hamdi Efendi, 1878 senesi haziran ayının ortasında Antalya'nın Elmalı Kazası'nda doğmuştur. Dindar ve ehli ilim kalemine mensup bir ailede çocukluk dönemini geçirmiştir. Çocukluk döneminin geçtiği Elmalı'da ilk ve orta öğrenimini tamamlamış, küçük yaşında hafız olmuştur. Yüksek öğrenimini tamamlamak için dayısı ile birlikte İstanbul'a gelmiş, Ayasofya Medresesine yerleşmiştir. 1901 senesinde Darülfünun-ı Osmani- Ulûm-ı Aliye-i Diniye yani günümüz İlahiyat Fakültesi hüviyetindeki okula birincilikle girerek bir ay eğitim almış, sonrasında bu okulu yarıda bırakmıştır. 1903 senesine gelindiğinde Mekteb-i Nüvvab'a birinci girerek geleceğin saygın hukukçuları arasında yerini almıştır. 1907 yılında Mekteb-i Nüvvab'ı birincilikle bitiren Hamdi Efendi birçok lisanda da yetkin bir hale gelmiştir. Yüksek öğrenim derslerinde başarı gösterdiği gibi Arapça Fransızca, İngilizce, Farsça dillerine de vakıf olmuştur. Hamdi Efendi ilmi sahada başarılar gösterirken, hattatlığını da bu zamanlarda ilerletmiştir. Mekteb-i Nüvvab'da Mantık dersi hocalığı görevinde bulunmuş, 1908 senesine gelindiğinde ise Süleymaniye Medresesinde bu görevini devam ettirmiş, aynı sene gerçekleştirilen Meclis-i Mebusan seçimlerinde Teke (Antalya) sancağı mebusu olarak seçildiği gibi Firdevs (Şerbetçioğlu) Hanımla evlenmiştir. 1909 yılında ise Mekteb-i Mülkiyede Vakıf Hukukuna Giriş derslerini okutmuştur. 1910 senesinde Beyazıd Medresesinde dersler vermiş, Medreset'ül Vaizinde de Fıkıh muallimliği derslerine girmiş, Meclis-i Meşayih'in üyelerinden birisi olmuştur. Bütün bu görevlerinin yanı sıra Süleymaniye Medresesinde Mantık müderrisliği de yapmış, Sultan Mehmet Reşat'ın huzur derslerine iştirak etmiştir. İslam akademisi hüviyetindeki Darul Hikmet'il İslamiye'de 1919 senesinde başkan sıfatıyla görev almıştır. İttihat ve Terakki'nin ilim şubesi olan Cemiyet-i İlmiye-i İslamiye bünyesinde dini, siyasi, sosyal alanlarda yazılar kaleme almış, Sultan II. Abdülhamid'in hal fetvasında görev almıştır. 1909 Anayasası tadili çalışmalarında etkin rol oynamış, cemiyetin çizgisini beğenmeyerek Hürriyet ve İtilaf Fırkasına dahil olmuştur. II. ve III. Damat Ferit Kabinesinde Evkaf Nazırlığı görevinde bulunmuştur. Ankara Hükümeti'nin Damat Ferit Kabinesinde görev yapanları suçlu bulması üzerine Ankara Ceza Mahkemesinde kırk gün yargılanmış suçsuz bulunarak serbest bırakılmıştır.1925 senesinde Mustafa Kemal Atatürk'ün emriyle Hak Dini Kur'an Dili adlı tefsir çalışmasını kaleme almış, 1938 senesinde bitirmiştir. Farklı dillerden kitaplar çevirisi yaptığı gibi birçok eser de kaleme almıştır. Büyük alim Elmalılı Muhammed Hamdi Efendi 27 Mayıs 1942 senesinde 64 yaşında vefat etmiştir.