Emek verimliliğinin demografik yapı ve beşerî sermaye ile ilişkisi: Panel veri uygulamaları

Emek verimliliği ülkelerin kalkınmasında ve büyümesinde önemli bir değişkendir. Gelişmiş ülkeler hem fiyat istikrarını sağlamak hem de büyümelerini sürdürmek için verimlilik artışlarına önem verirken gelişmekte olan ülkeler de büyümelerini ve kalkınmalarını emek verimliliği artışları ile sağlamaktadırlar. Bu tezde, emek verimliliğine etkisinin olduğu düşünülen değişkenlerden, demografik yapı ve beşerî sermayenin emek verimliliğine etkisinden bahsedilmiştir. Demografik yapının ve beşerî sermayenin emek verimliliğine etkisi, 115 ülke, BRICS-T ülkeleri ve Türkiye için, 1991-2018 dönemi ve panel sabit etkiler, tesadüfi etkiler modeli, Arellano-Bond ve interaktif model kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre; yaş bağımlılık oranının artmasının emek verimliliği artışlarını azaltacağı tespit edilmiştir. Ayrıca emek verimliliğini etkileyen diğer değişkenlerin marjinal etkisinin ise ciddi olumsuz etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Yaş bağımlılığının negatif etkisi varken beşerî sermayenin pozitif etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca beşerî sermaye ile ilişkilendirilen emek verimliliğinin diğer belirleyicilerinin marjinal etkisinin pozitif olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Emek Verimliliği, Demografik Yapı, Beşerî Sermaye