Endemik Erysimum vuralii yıld. anatomik ve ekolojik özelliklerinin araştırılması

Amaç: Tezin amacı Brassicaceae familyasından olan endemik Erysimum vuralii Yıld.'nın anatomik ve ekolojik özelliklerinin belirlenmesidir. Materyal ve Yöntem: Muğla/Köyceğiz, Hamitköy-Ekincik arası, Pinus brutia Ten. ormanı açıklığı, serpantin kayalık yamaçlarda doğal olarak çok sınırlı bir alanda yayılış gösteren E. vuralii'nin bulunduğu ortamdan toprak örnekleri alındı. Toprak örnekleri 2 mm elek ile elendikten sonra polietilen torbaya yerleştirilerek serin bir ortamda saklandı. Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü laboratuvarlarında analizi yapıldı. E. vuralii 'den herbaryum örnekleri hazırlandı. Anatomik çalışmalarda kullanılmak üzere araziden alınan bitki örnekleri % 70'lik etil alkol çözeltisine konuldu ve serin bir ortamda koruma altına alındı. Kök, gövde ve yapraktan kesitler alınarak ışık mikroskobu yardımıyla anatomik yapılar ortaya kondu. Bulgular: Çalışmada E. vuralii'nin ekolojik istekleri ve anatomik yapısı belirlendi. Tür serpantin ana kayadan ayrışan topraklar üzerinde yayılış göstermektedir. Hafif alkali kireç bakımından düşük tuzsuz habitatları tercih eder. Serpantinden ayrışmasından dolayı taksonun yayılışa sahip olduğu toprakta demir ve magnezyum çok yüksek miktarda belirlendi. Kökte sekonder yapının varlığı saptandı. Gövde hafif köşeli bir yapıya sahiptir. Enine kesitte, gövdenin en dış kısmında kalın bir kutikula tabakası bulunur. Yaprakta üst ve alt epiderma bir sıralı, dikdörtgen şekilli büyük epiderma hücrelerinden meydana gelmiştir. Her iki epidermisde stomalar görülmüştür. Stomalar alt epidermiste daha fazla sayıdadır. Stoma tipi, Brassicaceae familyası taksonları için karakteristik olan anizositik stoma tipinde görülmüştür. Sonuç: İncelenen tür Akdeniz fitocoğrafik bölgesinde serpantin ana kayadan ayrışan topraklar üzerinde bulunur çok sınırlı bir yayılışa sahip olup endemiktir. Habitat açısından kırılgan bir yapıya sahiptir. Türün geleceğini tehdit eden en önemli faktörler yangın ve turizm baskısıdır. Bu çalışmayla türün ekolojik istekleri belirlendi ve anatomik yapısı ortaya kondu. Bu veriler ileride yapılacak olan tür eylem çalışmalarına önemli bir kaynak oluşturacaktır. Anahtar Kelimeler: Erysimum vuralii, endemik, ekoloji, anatomi, Muğla.