"Bitmeyen" Suriye Savaşı: Bir değerlendirme

Soğuk Savaşın son bulmasıyla birlikte uluslararası ilişkilerde devlet dışı aktörler önem kazanırken insani krizler, çevresel sorunlar, sivil savaşlar gibi konular önemli hale gelmeye başlamıştır. Suriye Savaşı on yılı aşkın bir süredir uluslararası ilişkileri meşgul etmektedir. Her ne kadar üçüncü dünya ülkelerine aitmiş gibi görülse de 1990lı yıllarda Avrupa'da ve Balkanlarda yaşanan sivil savaşlar uluslararası ilişkiler disiplininde sivil savaşlara olan ilgiyi artırmıştır. Sivil savaşlara üçüncü tarafların müdahaleleri ile sivil savaşlar ve devletler arası savaşlar arasındaki ayrım giderek belirsizleşmiştir. Özellikle 20. Yüzyıldan itibaren Ortadoğu sürekli etnik ve dini çatışmalar, siyasi ve insani krizler, askeri müdahaleler ile anılmıştır. Arap-İsrail Savaşları, Lübnan iç savaşı, İran-Irak savaşları bölgeyi istikrarsız ve dış müdahalelere açık hale getirmiştir. Son olarak, 2010 yılında Tunus'ta başlayan ayaklanmalar her ne kadar "Arap Baharı" olarak anılsa da bölgeyi uzun, karanlık bir kışa çevirmiştir. 2011 yılında Suriye'de başlayan sivil gösteriler kısa sürede bir iç savaşa dönüşmüştür. Ekonomik, siyasi, toplumsal, etnik ve dini sebeplerle bir sivil savaş olarak başlasa da savaşa müdahil olan devlet ve devlet dışı aktörlerin çeşitliliği ile Suriye Savaşı zamanla bir vekalet savaşına evrilmiştir. Bu çalışmanın amacı Suriye savaşının neden on yılı aşkın süredir devam ettiğini anlamaktır. Bunun için ilk olarak sivil savaş ve vekalet savaşı konseptleri ile kavramsal çerçeve çizilmiştir. Ardından sivil savaşa giden sürecin nasıl şekillendiği ve tarihsel bir perspektiften Suriye savaşı ele alınmıştır. Savaşın neden on yılı aşkın süredir devam ettiği sivil savaşlara üçüncü tarafların müdahaleleri bağlamında bölgesel, uluslararası ve Suriye'nin kendisinden kaynaklanan nedenler olarak üç başlıkta tartışılmıştır. Tezde, aktörlerin çeşitliliği ve savaşın dinamiklerini etkilemeleri bakımından daha önemli olduğu düşünülen bölgesel faktörlere odaklanılmaktadır.