Endometriozisli kadınlarda yoganın pelvik ağrı ve yaşam kalitesine etkisi

Amaç: Bu çalışma, endometriozis tanısı olup pelvik ağrı deneyimleyen kadınlara uygulanan yoganın ağrı deneyimi ve yaşam kalitesi üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Randomize kontrollü, ön test-son test tekrarlayan izlemli prospektif tipte yapılan bu çalışmaya Ocak 2024-Ocak 2025 tarihleri arasında İstanbul'da özel bir hastanenin Endometriozis Kliniği'nde, dahil etme kriterlerine uyan 60 kadın (30 deney, 30 kontrol) dahil edilmiştir. Deney grubundaki kadınlara ilk seansta yazılı eğitim materyali eşliğinde verilen endometriozis eğitimi ve yoga pratikleri hakkında yüz yüze uygulamalı eğitimin ardından, haftada en az 3 gün her bir seansın 80 dakika sürdüğü, 2 ay araştırmacı eşliğinde online ve 1 ay da bireysel yoga pratiklerini kendilerinin devam ettirdiği toplam 3 aylık yoga müdahalesi programı uygulanmış ve 4.,8. ve 12. haftalarda telefon görüşmeleri ile izlenmiştir. Ayrıca katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan endometriozise özgü yoga programı akışı video olarak paylaşılmış, hatırlatıcı mesajlarla yoga grubu desteklenmiştir. Kontrol grubuna ise ilk seansta yalnızca yazılı eğitim materyali eşliğinde endometriozis hakkında yüz yüze eğitim verilerek aynı süreçte izlenmiştir. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Endometriozis Sağlık Profil Anketi-5 (EHP-5), Görsel Kıyaslama Ölçeği (GKÖ), McGill Ağrı Ölçeği Kısa Form (MAÖ-KF) ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ) kullanılmıştır. Bulgular: Deney ve kontrol grubunun tanıtıcı özellikleri ve ilk değerlendirmedeki GKÖ, EHP-5, MAÖ-KF ve PİOÖ ön test puanları benzerlik göstermiştir (p>0,05). Müdahale sonrası değerlendirmelerde deney grubu kontrol grubu ile karşılaştırıldığında GKÖ, EHP-5, MAÖ-KF ve PİOÖ puanlarında iyileşmeler olduğu ve aralarındaki farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Deney grubundaki kadınların menstrüasyon sırasındaki GKÖ skorları izlem boyunca belirgin bir azalma göstermiş, 1. izlemde ortalama 7,63 ± 1,88 olan GKÖ değeri, 4. izlemde 5,2 ± 1,3'e düşmüştür (p=0,004). Benzer şekilde McGill Ağrı Ölçeği Kısa Form toplam puanlarında deney grubunda izlem süreci boyunca anlamlı bir düşüş saptanmıştır (p<0,001). EHP-5 yaşam kalitesi ölçeği puanlarında, deney grubunun izlemler arası çekirdek, modüler ve toplam puanlarda anlamlı bir iyileşme bulunmuştur (p<0,001). Ayrıca deney grubunun ortalama PİOÖ puanlarında anlamlı düzeyde artış gözlenmiştir (p<0,05). Sonuç: Yoga uygulamalarının endometriozisli kadınlarda ağrı düzeyini azalttığını, psikolojik iyilik halini desteklediğini ve buna bağlı olarak yaşam kalitesini artırdığını göstermiştir. Endometriozis hastalarının bakımını desteklemek üzere non farmakolojik bir yöntem olarak yoga yapılması önerilebilir.