Endotel disfonksiyonunun göstergesi ve diagnostik belirleyicisi olarak peroksizom proliferatör aktive reseptör gama(PPARγ) ve osteoprotegerin düzeyleri

Amaç: Hipertansiyon kardiyovasküler hastalıklar için başlıca risk faktörüdür ve endotel disfonksiyonu hipertansiyon patogenezinde önemli bir rol oynar. Ateroskleroz gelişiminde endotel disfonksiyonu erken bir basamaktır ve klinik tespiti ateroskleroz ve kardiyovasküler hastalığın önlenmesinde önemlidir. Peroksizom proliferatör aktive reseptör gama (PPARγ) ve osteoprotegerinin ateroskleroz gelişiminde potansiyel gösterge olduğu bilinmektedir. Çalışmamızda hipertansiyonlu hastalarda PPARγ ve osteoprotegerin düzeylerinin endotel fonksiyonu ile ilişkisinin, ayrıca PPARγ geni Pro12Ala polimorfizmi ile PPARγ ve osteoprotegerin düzeylerinin hipertansiyon ve periferik arter hastalığı ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Hipertansiyonu olan hastalar birinci grup, periferik arter hastalığı tanısıyla takip edilen hastalar ikinci grup ve sağlıklı gönüllüler kontrol grubu olarak çalışmaya alındı. Rutin biyokimyasal parametreler için alınan örnekler aynı gün içinde çalışıldı. Diğer analizler için alınan venöz kanlar ise santrifüj edildikten sonra -80 °C'de tayin zamanına kadar saklandı. Serum PPARγ ve osteopotegerin düzeyleri "ELISA" yöntemiyle, PPARγ geni Pro12Ala polimorfizmi RT-PCR yöntemiyle tayin edildi. Hipertansiyon grubunda endotel fonksiyonunu değerlendirmek için brakial arterin akım aracılı dilatasyonu (FMD) ve karotis arterin intima-media kalınlığı ölçümleri yapıldı. Bulgular: Periferik arter hastalığında serum PPARγ düzeyleri kontrollere göre anlamlı olarak düşük saptandı (p<0.05). Hipertansiyonu olan grupta kontrol grubuna göre serum PPARγ düzeyleri anlamlı olarak düşük (p<0.001), serum osteopotegerin düzeyleri ise anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001). Hipertansiyon grubunda bozulmuş FMD yanıtı bulunanlarda (% FMD<7) PPARγ düzeyleri anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0.05). PPARγ geni Pro12Ala polimorfizmi sonuçlarına göre ise hipertansiyon grubu kontroller ile kıyaslandığında genotip dağılımı yönünden anlamlı farklılık olduğu gözlendi (p<0.05). Sonuç: Bu çalışmada hipertansiyonlu hastalarda bozulmuş FMD yanıtı bulunanlarda, serum PPARγ düzeylerinin yüksek saptanması PPARγ'nın endotel disfonksiyonunun bir göstergesi olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Bulguların daha büyük çalışmalarla gösterilmesi halinde endotel disfonksiyonunun belirlenmesinde serum PPARγ düzeylerinin önemli bir gösterge olarak kullanılabilmesi olasıdır.