Endüstriyel arkeoloji ve yel değirmenleri: Karakol köyü örneği

Bu yüksek lisans tez çalışması kuzeybatı Anadolu'da Balıkesir İli Karakol Köyünde yer alan bir grup yel değirmenini endüstriyel arkeoloji kapsamında incelemeyi amaçlar. Arkeolojinin bir branşı olan endüstriyel arkeoloji en genel anlamda geçmişe ait endüstriyel amaçlı yapıların incelenmesidir. Endüstriyel arkeoloji Avrupa ve Kuzey Amerika kıtalarında arkeolojinin çok gelişmiş bir dalı olmasına rağmen Türkiye'de yeni yeni gelişmeye başlamıştır. Endüstriyel arkeoloji genelde 18. yüzyılda yaşanan Endüstriyel Devrim sonrası dönemleri konu olarak benimser ve ağırlıklı olarak teknoloji, taşımacılık, üretim ve hammadde çıkarma işlemleriyle ilgili yapı veya kalıntılar üzerine yoğunlaşır. Bu bakımdan mühendislik, mimarlık, ekonomi, üretimin sosyal tarihi gibi konular endüstriyel arkeoloji için büyük önem arz ederler. Bu kapsamda endüstriyel arkeolojinin geliştiği ülkelerde yel değirmenleri önemli bir çalışma konusunu oluşturur. Bu nedenle Balıkesir yöresinde Karakol köyünde bulunan yel değirmenleri bu yüksek lisans tez çalışmasına konu olarak seçilmiştir. Karakol köyünde bulunan yel değirmenlerinin bu çalışmaya konu edilmesinin diğer sebebi ise söz konusu yel değirmenlerinin batı Türkiye kıyı kesimlerinde çok sıklıkla rastlanılan Akdeniz tipi olarak adlandırılan kule tipi yel değirmenlerinden farklı olmasıdır. Bunun tersine Karakol köyü yel değirmenleri Avrupa dünyasında en azından 12. yüzyıldan beri bilinen ?Direkli Yel Değirmeni? gurubuna girer.