Enformasyonel kapitalizm, veri ve gazetecilik: Türkiye'de dijital kullanıcı verilerinin haber sitelerinde kullanımı

Üretici güçlerin enformasyonel ağlar etrafında örgütlendiği kapitalist sistemde, toplumsal bir süreç olarak iletişim, metalaştırma döngüsünde önemli bir yer tutmaktadır. Medya endüstrisi ve gazeteciler de üretim güçleri, insan bilgisi ve enformasyon teknolojilerini kapsayan bir kavram olan "enformasyonel üretim güçleri" arasında yer almaktadır. Temelinde verileştirme, makine öğrenimi ve yapay zekâ algoritmaları ile kullanıcı verisinin metalaştırılması yatan dijital platformlar, haber üretim ve okuma pratiklerinde dönüşümlere yol açmıştır. Kullanıcı, içeriklere algoritmik seçim aracılığıyla ulaşırken, medya endüstrisi ise algoritmalara uygun içerik üretim politikaları benimsemek durumundadır. Dijital haber medyasını, bu bütünsellik içinde ele alan bu tez; Türkiye'de medya endüstrisinin haber üretim süreçlerini ve dijital kullanıcı gözetim olanaklarından nasıl faydalandığını, eleştirel ekonomi politik yaklaşımla incelemektedir. Bu doğrultuda, Türkiye'de 16 medya kuruluşunda çalışan 31 medya profesyoneli ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve dijital kullanıcı verisinin haber merkezlerinde nasıl kullanıldığı sorgulanmıştır. Araştırma sonucunda medya endüstrisinin; enformasyon teknolojilerinin gelişimi ile kapitalist hızlanma mantığına adapte olmak, platformlardaki egemenliğini ve mevcut ekonomik varlığını sürdürmek amacıyla kullanıcı verisini işlediği ortaya konmuştur.