Engelli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam kaliteleri ve umutsuzluk düzeylerinin değerlendirilmesi

Engelli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yaşam Kaliteleri ve Umutsuzluk Düzeylerinin Değerlendirilmesi Araştırma engelli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam kaliteleri ve umutsuzluk düzeylerini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı tipte yapıldı. Araştırmanın örneklemini Rize İl Merkezindeki özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çocuğu eğitim gören 172 ebeveyn oluşturdu. Araştırma Mart 2022 ve Mayıs 2024 tarihleri arasında yapılmış olup "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu", ''Beck Umutsuzluk Ölçeği'' ve "Ebeveyn ve Çocuğa Ait Sosyodemografik Bilgi Formu" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum-maksimum değerleri, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü ANOVA testi, Pearson Korelasyon Analizi ve Lineer Regresyon analizi kullanıldı. Araştırmanın %87.2'sini anne, %55.2'sini erkek engelli çocuklar oluşturdu. Annelerin yaşam kalitesi ölçeği alt boyutlarından olan fiziksel sağlık puanları 65.96±11.20, psikolojik sağlık 64.75±10.82, sosyal ilişkiler 59.73±16.46, çevresel sağlık puanları 71.60±10.03 olarak, babaların ise fiziksel sağlık 73.76±8.80, psikolojik sağlık 71.51±7.54, sosyal ilişkiler 67.72±13.42, çevresel sağlık puanları ise 80.10±8.66 olarak bulundu. Annelerin umutsuzluk toplam puan ortalaması 8.64±4.49, babaların umutsuzluk toplam puanları ise 6.81±3.77 olduğu belirlendi. Engelli çocuğa sahip olan annelerin babalara göre yaşam kalite puanları düşük, umutsuzluk toplam puanları ise yüksek saptandı. Ayrıca araştırmada, engelli çocuğun yaşı, ailedeki toplam çocuk sayısı, ailede başka engelli çocuğun varlığı ve ebeveynlerin kendilerine yeteri kadar zaman ayırabilme faktörlerinin ebeveynlerin yaşam kalite düzeylerini ve umutsuzluk düzeylerini etkilediği saptandı. Ebeveynlerin yaşam kalitesi ve umutsuzluk düzeyleri arasında negatif yönde orta düzeyde bir ilişki olduğu ve yaşam kalitesi alt boyutlarından olan psikolojik sağlık, sosyal ilişkiler ve çevresel alan ebeveynlerin umutsuzluk toplam puanlarını azalttığı fakat bedensel alan alt boyutu ebeveynlerin umutsuzluk toplam puanlarını etkilemediği saptandı.