Engelsiz akıllı ulaşım modeli: İzmir ili için bir uygulama

Akıllı şehir, son zamanlarda önemi gittikçe artan bir yaklaşım olarak, hem ülkemizde hem de dünyada ön plana çıkmaktadır. Belediyeler ve çeşitli kamu kurumları, tüm insanlara daha iyi yaşam alanları oluşturmak amacıyla, akıllı şehir uygulamalarından faydalanmaktadır. Kamu kurumları, toplumda sosyal eşitlik sağlayabilmek amacıyla, öncelikli olarak engelli bireylere yönelik olarak projeler gerçekleştirmektedir. Bu çalışmada, İzmir ili içerisinde toplu taşıma hizmeti veren belediye otobüslerinin engelli bireylere verdiği ulaşım hizmetinin iyileştirilmesi, engelli bireylerin ulaşım imkânlarının ve konforlarının artırılmasına yönelik yapılabilecek uygulamalar araştırılmıştır. Engelli bireylerin ulaşım süreçleri, yalın üretim yöntemlerinden faydalanılarak analiz edilmiş ve süreçteki israflar tespit edilerek, yatırım gerektiren uygulamalar belirlenmiştir. İsrafların önlenmesi için gerekli görülen yatırımlar, ESHOT Genel Müdürlüğü tarafından adet olarak sınırlandırılmıştır. Bu yatırımların, hangi otobüs hatlarına ve hangi duraklara yapılması gerektiği; akıllı şehir uygulamalarından, veri madenciliği yönteminden ve simülasyon uygulamasından faydalanılarak araştırılmıştır. Akıllı kartlardan alınan yolcu biniş verileri, veri madenciliği tekniği ile analiz edilerek engelli yolcuların kullandığı duraklar ve otobüs hatları, üç sınıfa ayrılmıştır. Sınırlı yatırım adetleri doğrultusunda, yatırımın yapılacağı otobüs hatları ve duraklar için, bu sınıfların niteliklerine göre yatırım atama işlemi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu yatırımların fayda analizini gerçekleştirmek amacıyla, ulaşım modelinin mevcut durumu, belirlenen pilot bölge baz alınarak, simülasyon uygulaması ile modellenmiştir. Belirlenen yatırımlar için alternatif senaryolar oluşturularak, bu senaryoların simülasyon modeli üzerinde deneyleri gerçekleştirilmiş ve istatistiksel yöntemlerle karşılaştırması yapılmıştır. Son olarak, analiz sonuçlarına göre yatırım uygulaması önerisinde bulunulmuştur.