Efficacy of the entomopathogen nematode steinernema feltiae filipjev, 1934 (Rhabditida: Steinernematidae) on different stages of the pine processonary moth

Çam kese böceği [Thaumetopoea wilkinsoni Tams, 1924 (Lepidoptera: Notodontidae)], çam ormanlarında önemli bir zararlıdır. Bu çalışmada çam kese böceğinin farklı biyolojik dönemlerine arazi ve laboratuvar koşullarında ticari ürün [Nematac (Bioglobal®)] entomopatojen nematod Steinernema feltiae Filipjev, 1934 (Rhabditida: Steinernematidae)'nin etkisi araştırılmıştır. Ayrıca Türkiye'de çam kese böceği ile mücadelede kullanılan avcı böcek Calosoma sycophanta (Linnaeus, 1758) (Coleoptera: Carabidae) larvalarına da laboratuvar koşullarında etki denemesi yürütülmüştür. Örnekler Isparta-Eğirdir'de Pinus brutia ormanlarından toplanmıştır. Aynı alanda arazi denemeleri yürütülmüştür. Üç farklı doz (100, 150 ve 200 infektif juvenil (IJs) / 100 L su) ve kontrol grubunda yapılan denemeler 72. saatten itibaren gözlenmiştir. Denemeler tesadüf parselleri deneme desenine göre yapılmıştır. Laboratuvar koşullarında yumurta, larva ve pupa dönemlerine, arazi koşullarında ise yumurta ve larva dönemlerine uygulama yapılmıştır. Laboratuvarda larva dönemlerinde düşük dozda %62-88, orta dozda %74-96, yüksek dozda %92-100 oranında ölüm görülmüştür. Arazide ortalama ölü larva sayıları kontrol grubu ile doz uygulamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Arazi koşullarında yumurtaların açılma oranları düşük dozda %11, orta dozda %5 ve yüksek dozda %2 olmuştur. C. sycophanta'da dozlar arasında ve kontrol grubunda ölü larva sayıları arasında farklılık bulunmamıştır (p>0.05).