Eremurus spectabilis Bieb., Silene chlorifolia Sm. ve Plumbago europaea L.' nın antioksidan ve antimikrobiyal özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışmada, Elazığ ili ve çevresinden toplanan Eremurus spectabilis Bieb., Silene chlorifolia Sm. ve Plumbago europaea L. bitki ekstraktlarının in vitro antioksidan ve antimikrobiyal aktiviteleri, Saccharomyces cerevisiae ile Kluyveromyces lactis bulunan kültür ortamında ise sadece antioksidan etkileri araştırıldı. Çalışmada DPPH serbest radikal temizleme aktivitesi, flavonoid, resveretrol ve şeker içerikleri, lipit peroksidasyon (LPO), yağ asidi düzeyi, lipofilik vitamin değerleri, protein ve glutatyon miktarları ölçüldü. Bu amaçla Kontrol, Fenton reaktifi (FR) ve bitki ekstraktlarını içeren gruplar ile bunların kombinasyonları kullanıldı. Antimikrobiyal aktivite çalışmaları Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Epidermophyton sp., Candida albicans üzerinde belirlendi.Sonuçlara göre, in vitro ortamda FR grubunda LPO düzeylerinin kontrol grubuna göre yüksek miktarlarda arttığı (p<0.0001), bitki ekstartı ve FR içeren gruplarda ki LPO seviyelerinin belirli oranlarda azaldığı görüldü. Bitki ekstraktlarının LPO seviyesini düşürücü etkisinin içeriğindeki flavonoid gibi fitokimyasallardan ileri geldiği belirlendi.S. cerevisiae ve K. lactis üzerindeki çalışmalarda, protein, glutatyon ve yağ asidi düzeylerinin ekstrakt ve FR ilavesinden etkilendiği belirlendi. S. cerevisiae ve K. lactis' in yağ asit bileşimi içinde FR ve bitki ekstraktlarının etkisiyle palmitik, palmitoleik, stearik, oleik linolenik ve linoleik asitlerin miktarlarında kontrol grubuna göre farklı oranlarda artış olduğu saptandı (p<0.0001, p>0.005). Ayrıca bitki ekstraktı ilavesinin S. cerevisiae' de glutatyon miktarını azalttığı, K. lactis' de ise belirgin miktarda arttırdığı tespit edildi (p<0.0001, p<0.001).Bitki ekstraktlarının değişen oranlarda antimikrobiyal aktiviteye sahip olduğu görüldü.Anahtar Kelimeler: Eremurus spectabilis, Silene chlorifolia, Plumbago europaea, Lipit peroksidasyonu, antioksidan, antimikrobiyal, Saccharomyces cerevisiae, Kluyveromyces lactis, in vitro, yağ asidi, vitamin, şeker, flavonoid