Belirtme durumu olarak öze geçiş durumu: Adıyaman Kurmançisi'nden kanıtlar

?Belirtme Durumu Olarak Öze Geçiş Durumu:Adıyaman Kurmançisi'nden Kanıtlar?Bu çalışmanın amacı Adıyaman Kurmançisi'ndeki öze geçişlilik (ergativity) yapısını Yetinmeci Çizgi'nin ana öncülleri çerçevesinde incelemektir. Adıyaman Kurmançisi'nde zaman özelliklerine bağlı olarak iki tür durum dizilimi gözlenmektedir. Geçmiş zamanda olmayan geçişli yapılarda belirtme durumu dizilimi ortaya çıkarken, geçmiş zaman geçişli yapılarda öze geçişli dizilimi ortaya çıkmaktadır. Bu iki tür dizilişten dolayı Haig (2004), Thackston (2006), and Gündoğdu gibi dilbilimciler Kurmançi'nin bölünmüş-özegeçişli olduğunu öne sürmüşlerdir. Bu nedenle, bu çalışmanın esas amacı Adıyaman Kurmançisi'ndeki öze geçişli dizilim incelemektir.Bu çalışmada, ilk olarak, Adıyaman Kurmançisi'nin öbek yapısını ve bu dilde öznelerin yapı üzerinde nerede bulunduklarını saptamak için öze geçişli ve yalın özneler, bağlam, etki alanı ve Yansıtma İlkesi testleri çerçevesinde karşılaştırılmıştır. Ayrıca, dilin çatı özellikleri de incelenmiştir. Elde edilen test sonuçlarına bağlı olarak, Adıyaman Kurmançisi'nde öze geçişlilik olarak adlandırılan yapının aslında, zamanla geçmiş zaman olarak değişime uğrayan edilgen çatı olduğu öne sürülmüştür. Trask'ın (1979) öze geçişli diller tipolojisinde Tip A ve Tip B olmak üzere iki tip mevcuttur ve Adıyaman Kurmançisi Tip A'ya girmektedir. Edilgen çatı çözümlememizi Yetinmeci Çizgi'yle bağdaştırmak için Collins'in (2005) İngilizce'deki edilgen çatı çözümlemesi edinilmiştir. Ayrıca, Adıyaman Kurmançisi'ndeki bitmiş görünüşlerin çift tümcecikli bir yapıya sahip oldukları ve yalnızca bir geçmiş zaman tümleyici öbeği içerdiklerinden dolayı öze geçişliliğe sahip oldukları öner sürülmüştür.Bu çalışmada, öze geçişliliğin yanı sıra, bunun bir yan ürünü olarak ortaya çıkan denksiz eşbağımlılık da incelenmiştir. Denksiz eşbağımlılığın iki Eylem Öbeği'nin bağlanmasıyla meydana geldiği iddia edilmiştir. Ayrıca, bağlanmanın düz değil sıradüzenli bir yapısının olduğu savunulmuştur.