Ergenlerde algılanan ebeveyn tutumları ile psikolojik belirtiler, iyi oluş ve psikolojik kontrol arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı algılanan ebeveyn tutumları ile psikolojik belirtiler, iyi oluş ve psikolojik kontrol arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi Diyarbakır'ın Çermik ve Çüngüş ilçelerinde eğitim gören 13 ile 18 yaş aralığında 562 lise öğrencisinden (323 kız, 239 erkek) oluşmaktadır. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Leuven Algılanan Ana Babalık Ölçeği (LLAO), Kısa Semptom Envanteri (KSE), Ergenler İçin Beş Boyutlu İyi Oluş Ölçeği (EPOCH) ve Psikolojik Kontrol Ölçeği (PKO) uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerinin test edilmesi amacıyla, Pearson korelasyon analizi, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Algılanan ebeveyn tutumları ile psikolojik belirtiler, psikolojik kontrol ve iyi oluşun mutluluk boyutunun cinsiyete göre farklılaştığı bulgulanmıştır. Araştırmanın korelasyon analizi sonuçlarında; algılanan ebeveyn tutumları ile psikolojik belirtiler arasında anlamlı ilişki olduğu saptanırken, anne duyarlılık ile somatizasyon; baba özerklik desteği ile hostilite arasında ilişki olmadığı saptanmıştır. Algılanan ebeveyn tutumları ile iyi oluş arasındaki ilişkinin ise algılanan ebeveyn tutumlarının duyarlılık ve özerklik desteği boyutları ile iyi oluşun alt boyutları arasında olumlu yönde, psikolojik kontrol ve davranışsal denetim boyutuyla olumsuz yönde anlamlı bir ilişki içinde olduğu belirlenmiştir. Algılanan ebeveyn tutumlarının anne psikolojik kontrol alt boyutu ile iyi oluş ölçeğinin iyimserlik ve ilişkililik alt boyutları arasında olumsuz yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Algılanan ebeveyn tutumları baba psikolojik kontrol boyutunda ise yalnızca ilişkililik alt boyutu ile olumsuz yönde ilişki olduğu belirlenmiştir. Algılanan ebeveyn tutumları ile psikolojik kontrol arasındaki ilişkide ebeveyn duyarlılığı ve özerklik desteği ile olumsuz yönde, psikolojik kontrol ve davranışsal denetim ile olumlu yönde bir ilişki saptanmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analiz sonucunda algılanan ebeveyn tutumunun, psikolojik belirtileri, iyi oluşu ve psikolojik kontrolü yordadığı belirlenmiştir. Araştırma bulguları alanyazın bağlamında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.