Ergenlerde alkol kullanımı ve kural dışı davranış arasındaki ilişkinin incelenmesi

Suça sürüklenen çocuklar; aileleri, toplumları ve milletleri etkileyen ciddi ve global bir sorundur. Bu durum, çocuk özelinde önemli ve olumsuz sonuçlarının olmasının yanı sıra toplumsal ve ekonomik sonuçları nedeniyle de ülkemizde ve dünyada sıklıkla tartışılan bir konudur. Alkol kullanımıyla suç davranışı arasındaki ilişkinin yetişkinlerde ve çocuklarda ayrı ayrı incelenmesi gerekmekle birlikte, incelenen kural dışı davranış türleri ve nitelikleri bakımından da bir ayrıma gidilmesini gerektirmektedir. Bu nedenle çalışmanın konusunu ergenlerde alkol kullanımı ile farklı kural dışı davranış kategorileri arasındaki ilişkisinin incelenmesi oluşturmaktadır. Çalışmanın genel amacı, İstanbul ilinde yaşayan çocuklar üzerinde alkol kullanımının kural dışı davranış üzerindeki etkisinin literatürden belirlenen risk faktörleri kontrol edilerek açıklanmasıdır. Çalışmada kullanılan veriler Uluslararası Suçluluk Öz Bildirim Çalışması (International Self Report Delinquency, ISRD) kapsamında yapılan bir tarama çalışmasının verileri olup ikincil veri analizi yapılmıştır. Çalışmanın örneklemi İstanbul ilindeki okulların yedinci, sekizinci ve dokuzuncu sınıflarından rastlantısal yöntemle seçilen sınıflarda yer alan öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmanın özel amaçlarından birincisi, alkol kullanımı ve kural dışı davranış arasındaki ilişkide sıklıkla görülen pozitif yönlü ilişkinin Türkiye'den seçilen örneklemde test edilmesi; ikincisi, ergenlerde alkol kullanımı ile kural dışı davranış arasındaki ilişkinin gücünün farklı suç gruplarında değişkenlik gösterip göstermediğinin test edilmesi ve üçüncüsü, ortak değişkenlerinin istatistiksel yöntemlerle kontrol edildiği durumda alkol ve kural dışı davranış arasındaki ilişkinin gücünün ve anlamlılığının test edilmesidir. Araştırmanın amacı doğrultusunda üç model oluşturulmuştur. Bu modellerden ilki alkol kullanımıyla altı farklı kural dışı davranış kategorisi arasındaki ilişkinin ayrı ayrı incelendiği lojistik regresyon modelidir. İkinci model, kontrol değişkenlerinin de dahil edildiği lojistik regresyon modelidir. Son model ise, eğilim skoru eşleştirmesi yöntemi kullanılarak katılımcıların alkol kullanıp kullanmama durumlarına göre eşleştirildikleri ve alkol kullanımının etkisinin ölçüldüğü modeldir. Birinci modelin sonucunda, ergenlerde alkol kullanımı ile tüm suç kategorileri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. İkinci ve üçüncü modelin sonuçları da Diğer Ağır Suçlar kategorisi dışındaki tüm kategoriler için alkol kullanımı ile kural dışı davranış arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Alkol kullanımı ve kural dışı davranış arasındaki ilişkinin en güçlü olduğu kategori ise Hafif Şiddet Suçları kategorisidir. Yine müdahalenin etkisinin en fazla olduğu kategori Hafif Şiddet Suçları olarak bulunmuştur. Özet olarak, ergenlik döneminde alkol tüketimi ile suçluluk arasındaki ilişki birinci modelin sonucuna göre anlamlı iken, ikinci ve üçüncü model ilişkiye karışık destek sunmaktadır.