Ergenlerde bilinçli farkındalık, öz-duyarlık ve sosyal kaygı arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Bu araştırmada ergenlerde bilinçli farkındalık, öz-duyarlık ve sosyal kaygı arasındaki ilişkiler ve bilinçli farkındalık ile sosyal kaygı ve sosyal kaygının boyutları arasındaki ilişkide öz duyarlığın aracı rolü incelenmiştir. Araştırma Adana il merkezinin Sarıçam ve Yüreğir ilçelerinde yer alan Anadolu liselerinde 9., 10., 11. ve 12. sınıf düzeylerinde eğitim-öğretimine devam eden 524 lise öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Yaşları 13-18 arasında değişen katılımcıların 307'si (%58.6) kızlardan, 217'si (% 41.4) erkeklerden oluşmaktadır. Araştırmada öğrencilerin bilinçli farkındalıklarına ilişkin veriler "Bilinçli Farkındalık Ölçeği" (Özyeşil, Aslan, Kesici, ve Deniz, 2011), öz-duyarlıklarına ilişkin veriler "Öz-Duyarlık Ölçeği" (Akın, Akın ve Abacı, 2007), sosyal kaygılarına ilişkin veriler "Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği" (Aydın ve Sütçü, 2007) kullanılarak elde edilmiştir. Toplanan veriler IBM SPSS.20 versiyonu kullanılarak Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ve Process Macro 4.2 eklentisi ile analiz edilmiştir. Araştırmada ergenlerde öz-duyarlık ile bilinçli farkındalık arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki; öz duyarlık ve bilinçli farkındalık ile sosyal kaygı ve sosyal kaygının boyutları arasındaki ilişkide ise negatif yönde anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Gerçekleştirilen aracılık analizi sonucunda ise ergenlerde öz-duyarlığın, bilinçli farkındalık ile sosyal kaygı ve sosyal kaygının boyutları arasında kısmi aracı değişken olduğu bulgulanmıştır. Sonuçlar literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bulgular çerçevesinde tartışılmış ve buna yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar kelimeler: Bilinçli farkındalık, öz-duyarlık (öz-şefkat, öz-anlayış), sosyal kaygı.